Trong tuần đầu của tháng 3/2026, nhóm cổ phiếu dầu khí, vận tải biển vẫn được kéo xanh, song lực bán ra lớn từ khối ngoại khiến nhóm này lùi về gần sàn.
Nhóm cổ phiếu dầu khí, vận tải biển đang hưởng lợi từ giá dầu cao do ảnh hưởng xung đột Trung Đông, nhưng theo các chuyên gia tài chính nhóm này đang có dấu hiệu đảo chiều có khả năng xảy ra. Điển hình phiên giao dịch ngày 5/3, nhóm cổ phiếu dầu khí như GAS, PLX giảm sàn và khối ngoại liên tục bán ra. Cổ phiếu GAS giảm sàn về 119.000 đồng/cp và khối ngoại bán ròng lên tới 1,2 triệu đơn vị; Cổ phiếu PLX giảm sàn về 64,700 đồng/cổ phiếu và khối ngoại xả ròng hơn 1 triệu đơn vị.
Nhóm cổ phiếu dầu khí còn lại bị bán trong sắc đỏ, trong đó cổ phiếu BSR bị khối ngoại "xả" 3,4 triệu đơn vị; Cổ phiếu PVD nhuộm sắc đỏ khi khối ngoại bán 3,3 triệu đơn vị… Hầu hết nhóm cổ phiếu dầu khí, phân đạm, vận tải biển bị bán mạnh về dưới giá tham chiếu. Vậy vì sao khối ngoại bán liên tục nhóm này? Điều gì đang xảy ra với cổ phiếu ngành dầu khí đang được xem là "nóng" nhất hiện nay?
Trước hết, bối cảnh chung liên quan trực tiếp đến nhóm dầu khí là chiến sự Trung Đông. Việc nghẽn đường vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz đang khiến chi phí vận chuyển và giá dầu tăng cao cùng với nỗi lo gián đoạn về nguồn cung. Tình trạng này giúp cho nhóm cổ phiếu dầu khí, phân bón tăng giá chóng mặt trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Thực tế, nhiều cổ phiếu dầu khí đã tăng rất mạnh trong thời gian ngắn. Chỉ trong vòng 9 phiên giao dịch sau Tết, nhiều mã đã tăng 60-70%, thậm chí có mã gần gấp đôi, như PVC tăng khoảng 60% từ vùng 13.000 đồng lên 21.500 đồng/cổ phiếu. PVS chỉ tăng hơn 20%, từ 42.000 đồng lên gần 49.000 đồng/cổ phiếu. Trong khi PVD cũng tăng hơn 30% sau 9 phiên giao dịch, lên trên 43.000 đồng/cổ phiếu. Cổ phiếu GAS tăng khoảng 20% lên 128.000 đồng/cổ phiếu, trong khi OIL tăng lên 25.000 đồng/cổ phiếu và đảo chiều giảm còn 21.900 đồng vào phiên giao dịch ngày 6/3/2026...
Theo các nhà môi giới chứng khoán, việc cổ phiếu dầu khí tăng mạnh phần lớn do căng thẳng vùng Trung Đông khiến giá dầu neo cao, không đồng nghĩa doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ tăng tương ứng. Giá dầu tăng kéo theo chi phí vận tải và năng lượng tăng sẽ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp trong ngành, nhưng kết quả kinh doanh có thể tích cực trong ngắn hạn; còn dài hạn tiềm ẩn rủi ro doanh nghiệp phải gánh nhiều chi phí dẫn đến giá thành sản phẩm tăng cao. Do vậy nhà đầu tư cần cẩn trọng, rủi ro khi giá cổ phiếu tăng quá xa so với giá trị nội tại. Trong trường hợp này, nhà đầu tư cần kiểm soát cảm xúc, tránh tâm lý hưng phấn hoặc mua đuổi theo giá cao.
Đánh giá về nhóm cổ phiếu ngành Dầu khí và nhóm cổ phiếu doanh nghiệp vận tải biển, các chuyên gia chứng khoán MBS cho rằng, khi thị trường lo sợ nguồn cung từ các quốc gia xuất khẩu lớn bị ảnh hưởng, giá dầu thường tăng nhanh, kéo theo làn sóng đầu cơ vào nhóm cổ phiếu dầu khí, đẩy giá cổ phiếu tăng nhanh hơn mức thực tế của lợi nhuận.
Tại Việt Nam, các doanh nghiệp thượng nguồn và trung nguồn thường được hưởng lợi trực tiếp từ mặt bằng giá dầu cao nhờ biên lợi nhuận cải thiện, backlog dịch vụ gia tăng. Tuy nhiên nhóm này đã tăng nóng và phản ánh trực tiếp vào giá.
Ngoài giá dầu, nhóm cổ phiếu ngành dầu khí, vận tải biển còn trông đợi ở "game" thoái vốn. Hiện về tình hình thoái vốn của các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) thuộc PVN, lãnh đạo PVN cho biết hiện nay đang phải hoàn thiện khung thời gian, cũng như thống nhất giữa doanh nghiệp và các bộ, ban ngành về phương án triển khai.
Nhìn chung, quá trình thoái vốn sẽ phải làm đồng bộ cùng 19 Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước. Theo đại diện PVN, về tỷ lệ cổ phiếu GAS mục tiêu thoái xuống 65%; Cổ phiếu PVS phải thoái xuống dưới 40% hoặc 50%; cổ phiếu BSR có nhiều kịch bản phải thoái theo tỷ lệ là 60%, 51%, 46% hoặc 43%.
Được biết, năm 2026 là thời điểm hoàn thiện quy trình, thống nhất phương án, tỷ lệ thoái vốn và Bộ Tài chính trình Chính phủ. Theo đó, đến năm 2027, nhóm cổ phiếu DNNN sẽ thực hiện tái cấu trúc, sắp xếp lại nhân sự, bộ máy, đồng thời thanh lý, bán các công ty con không trọng yếu. Đến năm 2028 nhóm này mới có thể chính thức triển khai bán vốn, cổ phần hóa.
Việc thoái vốn có thể giúp PVN thu về hàng tỷ USD để tái đầu tư cho các đại dự án như Lô B, dự án Cá Voi Xanh trong thời gian tới…Trong lúc đợi các diễn biến mới từ nhóm cổ phiếu ngành này, nhìn chung nhà đầu tư nên thận trọng tránh đu đỉnh cổ phiếu nhóm dầu khí, vận tải biển, các chuyên gia MBS khuyến nghị.
