Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc cải cách mạnh mẽ thủ tục và giảm chi phí tuân thủ không còn là lựa chọn mà là yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp duy trì và mở rộng hoạt động.
Vừa qua, Chính phủ vừa ban hành 8 Nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh thuộc quản lý của các Bộ: Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, Giáo dục và Đào tạo, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Y tế, Công an và một Nghị quyết chung do Bộ Tư pháp chủ trì áp dụng cho Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp và Ngân hàng Nhà nước.
Theo đó, các Nghị quyết đã sửa đổi, bổ sung đồng bộ 163 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm: 2 Nghị quyết của Chính phủ, 155 Nghị định và 6 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Với việc ban hành các văn bản này, 4 chỉ tiêu cốt lõi theo Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã được hoàn thành. Đối với thủ tục hành chính, 184 thủ tục bị bãi bỏ, 134 thủ tục được phân cấp giải quyết xuống địa phương và 349 thủ tục được đơn giản hóa, đưa quy mô thủ tục hành chính cấp Trung ương về mức 27%. Đối với điều kiện kinh doanh, 890 điều kiện bị bãi bỏ và 4 điều kiện được đơn giản hóa.
Đáng nói, quá trình thực thi dự kiến sẽ giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ cho đối tượng chịu tác động so với năm 2024; thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất của Chính phủ trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Đặc biệt, để bảo đảm hiệu quả, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung nguồn lực triển khai các quy định mới, tổ chức kiểm tra, giám sát chặt chẽ và tuyệt đối không để phát sinh các rào cản hành chính mới trong quá trình thực hiện.
Nhìn nhận về vấn đề này, không ít ý kiến cho hay, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc cải cách mạnh mẽ thủ tục và giảm chi phí tuân thủ không còn là lựa chọn mà là yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp duy trì và mở rộng hoạt động.
Theo TS Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, cắt giảm 50% thời gian và chi phí tuân thủ theo định hướng của Chính phủ được xem là giải pháp trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Việc tháo gỡ rào cản thủ tục hành chính và bãi bỏ điều kiện kinh doanh không cần thiết sẽ giúp khai phóng nguồn lực xã hội, khơi thông dòng vốn đầu tư.
“Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả vận hành của nền kinh tế. Khi chi phí tuân thủ giảm mạnh, hàng chục nghìn tỷ đồng có thể được doanh nghiệp tái đầu tư vào sản xuất, công nghệ và mở rộng quy mô”, vị chuyên gia này chia sẻ.
Đồng thời cho hay, nguồn lực này thay vì bị tiêu tốn vào thủ tục sẽ chuyển sang tài sản cố định, nghiên cứu phát triển và tạo việc làm. Điều đó trực tiếp làm gia tăng tổng vốn đầu tư toàn xã hội, từ đó tạo động lực tăng trưởng nhanh và bền vững hơn.
Cũng theo TS Lê Duy Bình, kinh nghiệm quốc tế cho thấy chi phí tuân thủ thấp là yếu tố then chốt nâng cao năng suất và sức cạnh tranh quốc gia. Ngược lại, thủ tục rườm rà sẽ kìm hãm đổi mới và làm suy yếu tinh thần khởi nghiệp. Khi môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi, Việt Nam có thể thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, đồng thời hỗ trợ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển mạnh mẽ hơn.
Bên cạnh đó, khi chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, thị trường sẽ vận hành linh hoạt, doanh nghiệp nắm bắt cơ hội nhanh hơn. Với quyết tâm cải cách mạnh mẽ, mỗi rào cản được tháo gỡ sẽ mở ra động lực mới, đưa mục tiêu tăng trưởng 2 con số trở nên khả thi hơn.
Được biết, không chỉ dừng lại ở các Nghị quyết đã được ban hành, ngày 02/5/2026 vừa qua, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong cũng đã ký, ban hành Công văn số 3905/VPCP-CĐS gửi Bộ trưởng các Bộ: Công an, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Tư pháp, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tục rà soát để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Nội dung văn bản nêu rõ, ngày 29/4/2026, Chính phủ đã ban hành 8 Nghị quyết để cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh trên các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý Nhà nước của 14 Bộ, cơ quan ngang Bộ.
Thủ tướng Chính phủ ghi nhận và đánh giá cao các bộ, cơ quan đã chủ động, tích cực rà soát, tham mưu cho Chính phủ ban hành các Nghị quyết, bảo đảm kịp thời, đúng tiến độ, ghi nhận Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tích cực phối hợp với các bộ, cơ quan, tham gia ý kiến trong quá trình xây dựng các Nghị quyết.
“Để bảo đảm tiếp tục cắt giảm mạnh mẽ các thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn nữa cho người dân, doanh nghiệp, nhất là trong 4 lĩnh vực: phòng cháy chữa cháy, thành lập và hoạt động khu công nghiệp, cụm công nghiệp, đánh giá tác động môi trường (ĐTM); và cấp phép xây dựng, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng “2 con số” theo yêu cầu tại Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương, Thủ tướng Chính phủ có ý kiến chỉ đạo như sau:
Các đồng chí Bộ trưởng các Bộ: Công an, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng chỉ đạo các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, nghiên cứu các quy định, thủ tục hành chính liên quan đến 4 lĩnh vực nêu trên; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/5/2026 về hiện trạng các quy định, thủ tục hành chính hiện nay (thẩm quyền, trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ, thời gian giải quyết...), đánh giá về kết quả cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính thời gian qua, đề xuất tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa, đồng thời gửi Bộ Tư pháp để tổng hợp, đánh giá độc lập.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp chủ trì chỉ đạo các đơn vị liên quan, trên cơ sở báo cáo của các Bộ, có ý kiến đánh giá và đề xuất phương án cắt giảm, đơn giản hóa quy định, thủ tục hành chính, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 12/5/2026.
Văn phòng Chính phủ theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các nhiệm vụ nêu trên của các Bộ, cơ quan”, văn bản nêu.
