Giá dầu tăng cao làm tăng chi phí sản xuất và giảm chi tiêu tiêu dùng, khiến lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp tại Đông Nam Á sụt giảm.
Các doanh nghiệp Philippines và Thái Lan đang chịu tác động nặng nề nhất từ làn sóng hạ dự báo tăng trưởng lợi nhuận tại Đông Nam Á, khi nền kinh tế của hai nước phụ thuộc lớn vào nguồn dầu khí bị gián đoạn bởi việc đóng cửa eo biển Hormuz.
Theo nghiên cứu của Maybank, hơn 90% lượng dầu nhập khẩu của Philippines đến từ Trung Đông, trong khi tỷ lệ này ở Thái Lan khoảng 60%. Không giống các nước xuất khẩu hàng hóa như Indonesia, hai nền kinh tế này có rất ít “vùng đệm” để chống chịu trước đà tăng của giá dầu.
Theo bà Sufianti, chuyên gia phân tích của Bloomberg Intelligence (BI), mức độ dễ tổn thương này mới chỉ bắt đầu bộc lộ và sẽ trở nên rõ nét hơn trong mùa công bố kết quả kinh doanh sắp tới, khi biên lợi nhuận quý II thu hẹp, doanh nghiệp đồng loạt hạ triển vọng kinh doanh và cảnh báo nhu cầu tiêu dùng suy yếu.
Điều này đặc biệt đúng với các ngành liên quan đến tiêu dùng, vốn ghi nhận nhiều đợt điều chỉnh giảm dự báo lợi nhuận hơn do nhu cầu trong nước suy yếu, chi phí nhiên liệu và đầu vào gia tăng.
Theo OCBC Group Research, ngành hàng không là một trong những lĩnh vực bị tác động mạnh nhất khi việc đóng cửa không phận và hủy chuyến bay làm gián đoạn hoạt động khai thác. Trong khi đó, khả năng phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu hạn chế khiến các hãng hàng không trong khu vực dễ bị tổn thương trước các đợt tăng giá dầu.
Điều này khiến các hãng như Thai Airways International và PAL Holdings, công ty mẹ của Philippine Airlines chịu áp lực lớn hơn so với những đối thủ khác như Singapore Airlines hay Cathay Pacific Airways, vốn nằm trong nhóm các hãng hàng không có mức độ phòng ngừa rủi ro nhiên liệu cao nhất châu Á.
Các chuyên gia của Maybank nhận định, Thái Lan đang phải đối mặt với tăng trưởng kinh tế chậm lại, định giá thị trường kém hấp dẫn hơn và sự phục hồi lợi nhuận ngày càng phụ thuộc vào các ngành mang tính chu kỳ như năng lượng và hóa dầu.
Mặc dù chính phủ Thái Lan đã tăng đầu tư công nhằm giảm bớt tác động từ cuộc khủng hoảng, nhưng hiệu ứng lan tỏa sang nền kinh tế rộng lớn hơn vẫn chưa thực sự rõ ràng.
Ông Chak Reungsinpinya, chuyên gia phân tích của Maybank, nhận định: “Chúng tôi cho rằng triển vọng tăng trưởng kinh tế yếu sẽ gây áp lực lên tăng trưởng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) của thị trường chứng khoán Thái Lan, đặc biệt trong năm 2027”.
Tại Philippines, lợi nhuận doanh nghiệp được dự báo giảm tới 20% trong quý II/2026, đánh dấu mức suy giảm mạnh nhất kể từ năm 2022, theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp. Trước đó, lợi nhuận doanh nghiệp nước này đã giảm 4,3% trong quý I do thị trường bất động sản nhà ở chững lại, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp tiêu dùng suy yếu và chi phí dự phòng của các ngân hàng tăng cao.
Ông Richard Laneda, chuyên gia phân tích tại COL Financial, cho biết: “Chúng tôi dự báo tác động của căng thẳng dầu mỏ tới doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp Philippines sẽ rõ rệt hơn trong quý II/2026, khi chi phí nhiên liệu tăng và những bất ổn từ khủng hoảng làm suy yếu tâm lý người tiêu dùng, khiến họ trì hoãn các khoản chi tiêu lớn”.
Indonesia cũng chịu áp lực từ sự suy yếu của đồng nội tệ và chi phí nhập khẩu đầu vào tăng cao. Tuy nhiên, tác động này phần nào được bù đắp nhờ xuất khẩu hàng hóa cơ bản và nhu cầu nội địa vẫn duy trì ổn định, theo Bloomberg Intelligence.
Trong khi đó, thống kê từ FiinTrade cho thấy 803 ngân hàng và doanh nghiệp niêm yết đại diện gần 97% vốn hóa toàn thị trường chứng khoán Việt Nam có mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế so với cùng kỳ duy trì ổn định, đạt 38,2% so với cùng kỳ.
Theo nhiều chuyên gia, giá dầu duy trì ở mức cao vẫn là một rủi ro lớn, đặc biệt nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài sang nửa cuối năm – điều vẫn có thể xảy ra ngay cả khi một thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz đang dần hình thành.
Nghiên cứu của Eurobank cho thấy ngay cả trong trường hợp đạt được thỏa thuận nhanh chóng giữa Mỹ và Iran, thị trường vẫn cần thời gian để khôi phục lưu lượng vận tải biển, dòng chảy dầu mỏ và sản lượng về mức trước xung đột. Do đó, giá năng lượng nhiều khả năng vẫn sẽ duy trì trên mức trước khi xảy ra xung đột Trung Đông trong suốt nửa cuối năm nay.
Bà Sufianti nhận định, trong mùa báo cáo kết quả kinh doanh sắp tới, nhà đầu tư cần đặc biệt theo dõi các yếu tố như triển vọng biên lợi nhuận, khả năng chuyển chi phí tăng sang khách hàng, sức cầu tiêu dùng, mức độ nhạy cảm với biến động tỷ giá, tăng trưởng tín dụng và chất lượng tài sản.
Nếu giá dầu tiếp tục neo cao trong quý III, những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nhiều khả năng sẽ là các lĩnh vực phục vụ người tiêu dùng, vận tải - logistics và ngân hàng do các tác động gián tiếp lan tỏa, đặc biệt tại các nền kinh tế nhập khẩu ròng dầu mỏ như Thái Lan và Philippines
