Nâng chất lượng nguồn nhân lực du lịch Đà Nẵng

Theo số liệu từ khảo sát Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025, Đà Nẵng đứng thứ nhất toàn quốc về mức độ lao động địa phương đáp ứng yêu cầu tay nghề kỹ thuật và kỹ năng số, đạt 4/5 điểm. Đây là nguồn lực chiến lược vô cùng quan trọng, tạo nền tảng vững chắc để các doanh nghiệp tại Đà Nẵng nhanh chóng tiếp cận với các công nghệ mới, tiếp thu quy trình quản trị hiện đại và thích ứng linh hoạt với yêu cầu chuyển đổi số của các doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới.

Bất cập đào tạo nghiệp vụ

Hệ thống dạy nghề và đào tạo kỹ thuật của Đà Nẵng bước đầu nhận được phản hồi tích cực từ khối doanh nghiệp. Cụ thể, với 70,54% doanh nghiệp đồng ý chất lượng dạy nghề tại địa phương đạt mức tốt, xếp vị trí thứ 9 cả nước. Kết quả này phản ánh sự nỗ lực của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn trong việc đổi mới chương trình và nâng cao chất lượng giảng dạy.

Dù vậy, khi đi sâu phân tích từng ngành kinh tế mũi nhọn, những động lực tăng trưởng chính của Đà Nẵng, nguồn nhân lực thực tế của thành phố lại bộc lộ rõ sự thiếu hụt ở phân khúc lao động có tay nghề cao, trình độ chuyên sâu và năng lực thực chiến. Khoảng cách giữa chất lượng đào tạo và yêu cầu thực tế của thị trường vẫn còn lớn.

Tại khảo sát mới đây của VCCI Miền Trung - Tây Nguyên trong lĩnh vực du lịch và dịch vụ chất lượng cao thể hiện rõ, ngành du lịch là trụ cột kinh tế thành phố, phục vụ lượng lớn khách lưu trú và thu hút 56.135 lao động trực tiếp tham gia làm việc. Qua khảo sát, VCCI Miền Trung - Tây Nguyên nhận thấy vẫn còn nhiều bất cập đào tạo nghiệp vụ.

Cụ thể, số lượng lao động đông đảo nhưng kết quả khảo sát thực tế ghi nhận có tới 62% doanh nghiệp khối nhà hàng, khách sạn từ 4 đến 5 sao phải tự chi trả ngân sách để đào tạo lại tiêu chuẩn nghiệp vụ và kỹ năng giao tiếp quốc tế cho nhân sự mới tuyển dụng. Nguyên nhân cốt lõi là chương trình đào tạo tại các trường nghề, đại học chưa theo kịp tốc độ phát triển và xu hướng số hóa dịch vụ du lịch cao cấp.

Trên cơ sở ý kiến từ doanh nghiệp, VCCI Miền Trung - Tây Nguyên tổng hợp các điểm nghẽn mà doanh nghiệp Đà Nẵng đang phải đối mặt trong lĩnh vực lao động. Đầu tiên là khoảng cách giữa chất lượng bằng cấp và năng lực làm việc thực tế. Hiện nay, khó khăn của doanh nghiệp không hoàn toàn nằm ở sự thiếu hụt về số lượng lao động, mà quan trọng hơn là tình trạng thiếu lao động có kỹ năng thực hành và năng lực đáp ứng ngay yêu cầu công việc.

Tiếp đến là cạnh tranh lao động không cân sức và sự dịch chuyển lệch pha nội vùng. Trong đó, doanh nghiệp đánh giá việc tuyển dụng và duy trì ổn định lao động ở mức từ khó khăn đến rất khó khăn và tình trạng thiếu hụt nhân sự diễn ra không đồng đều giữa các ngành kinh tế, tạo ra sự cạnh tranh nguồn nhân lực không cân sức giữa khối sản xuất công nghiệp và khối dịch vụ - du lịch. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng đối mặt với áp lực chi phí và thách thức đối với quá trình đổi mới công nghệ.

Giải pháp nào cho Đà Nẵng?

Theo ông Nguyễn Tiến Quang – Giám đốc VCCI Miền Trung – Tây Nguyên, thời gian tới thành phố Đà Nẵng cần xây dựng và vận hành sàn giao dịch việc làm điện tử thông minh. Cụ thể, thành phố nghiên cứu chỉ đạo thiết lập và vận hành Sàn giao dịch việc làm điện tử thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data), tập trung các chức năng cốt lõi như kết nối cung - cầu lao động theo thời gian thực; Dự báo nhu cầu nhân lực ngắn, trung và dài hạn; Công khai năng lực đào tạo; Kết hợp phương thức trực tuyến và trực tiếp...

“Sàn giao dịch việc làm điện tử sẽ là nền tảng dữ liệu chung, minh bạch, giúp thành phố có cơ sở hoạch định chính sách, định hướng chỉ tiêu tuyển sinh và ngành nghề đào tạo của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong tuyển dụng đúng nhu cầu, đúng vị trí và đúng thời điểm”, ông Nguyễn Tiến Quang đề xuất.

Tương tự, ông Lê Quốc Việt – Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng, Tổng Giám đốc Hoteljob.vn, đề cập đến mô hình đào tạo kép, học viên có thể vừa học vừa làm, có thu nhập và tích lũy tay nghề sẽ là giải pháp trọng tâm. Theo vị này, mô hình “học kỳ doanh nghiệp” cần được thúc đẩy trong thời gian tới để sinh viên, học viên có thể làm việc bán thời gian, thực tập theo mùa và được tính vào tín chỉ nghề nghiệp ngoài các kỹ năng học ở giảng đường.

“Cách làm này mang lại lợi ích “ba nhà” khi người học có thu nhập sớm, doanh nghiệp có nhân lực mùa cao điểm, nhà trường có dữ liệu thực tế để điều chỉnh giáo trình. Ngoài ra, có thể xây dựng thị trường lao động bán thời gian chuyên nghiệp, phù hợp với đặc thù biến động theo mùa của du lịch Đà Nẵng”, ông Việt gợi ý.

Theo nhiều ý kiến, để đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ đến từ phía địa phương mà trường mà cũng cần bắt đầu từ doanh nghiệp. Cụ thể, doanh nghiệp cũng cần cải thiện điều kiện làm việc và phúc lợi, gồm thu nhập, môi trường tôn trọng người lao động, lộ trình thăng tiến, chính sách ghi nhận, lịch làm việc hợp lý và cơ hội đào tạo... Khi người lao động nhìn thấy tương lai nghề nghiệp, đây sẽ là yếu tố tạo thêm động lực để cố gắng phát triển hơn.