Trong bối cảnh mới, nơi sức mạnh nội sinh trở thành yếu tố quyết định vị thế quốc gia, Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước ra đời mang ý nghĩa đặc biệt…
Đây là chia sẻ của ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi với Diễn đàn Doanh nghiệp.
Trong bối cảnh thế giới đang bước vào một chu kỳ cạnh tranh mới, ông nhận định như thế nào về vai trò của Nghị quyết 79-NQ/TW trong thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn 2045? Việc tái định vị vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước sẽ có tác động như thế nào?
Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước ra đời mang ý nghĩa đặc biệt. Có thể coi đây không chỉ là một nghị quyết về kinh tế, mà là một tuyên bố về tầm nhìn và khát vọng phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
Nghị quyết đặt khu vực kinh tế nhà nước vào đúng vị trí lịch sử của mình: không phải là lực lượng thay thế thị trường, mà là lực lượng tiên phong, dẫn dắt và kiến tạo, góp phần hình thành những trụ cột phát triển dài hạn cho nền kinh tế quốc gia.
Một điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết 79-NQ/TW là việc tái định vị vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước theo hướng hiện đại, linh hoạt và phù hợp hơn với yêu cầu phát triển trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Vai trò chủ đạo ở đây không được hiểu theo nghĩa bao trùm hay can thiệp hành chính, mà là vai trò dẫn dắt trong những lĩnh vực có ảnh hưởng lớn tới ổn định kinh tế – xã hội, an ninh quốc gia và năng lực cạnh tranh dài hạn của đất nước.
Doanh nghiệp nhà nước được kỳ vọng tiên phong trong các lĩnh vực nền tảng như an sinh xã hội, an ninh năng lượng, hạ tầng số, công nghiệp nền tảng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và những không gian phát triển mới của nền kinh tế tri thức… ở những lĩnh vực này, sự tham gia chủ động của kinh tế nhà nước có ý nghĩa mở đường, tạo lập thị trường, giảm rủi ro cho khu vực tư nhân và qua đó thúc đẩy sự phát triển đồng bộ của toàn bộ hệ sinh thái kinh tế.
Bên cạnh đó, Nghị quyết 79-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy quản trị và điều hành như một điều kiện tiên quyết để kinh tế nhà nước thực hiện tốt vai trò được giao. Đó là sự chuyển đổi từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị hiện đại; từ coi trọng tuân thủ sang đề cao hiệu quả, trách nhiệm và giá trị tạo ra cho xã hội.
Một điểm nhấn quan trọng Nghị quyết đã đặt ra là yêu cầu áp dụng quản trị doanh nghiệp theo chuẩn mực quốc tế. Ông đánh giá sao về nội dung này?
Việc áp dụng các chuẩn mực quản trị tiên tiến, phù hợp với thông lệ quốc tế nhưng gắn chặt với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, sẽ giúp doanh nghiệp nhà nước nâng cao năng lực hoạch định chiến lược, tổ chức thực thi và quản trị rủi ro. Quan trọng hơn, đổi mới quản trị tạo điều kiện để mỗi doanh nghiệp nhà nước phát huy tối đa năng lực nội sinh, khai thác hiệu quả nguồn lực được giao và xây dựng văn hóa doanh nghiệp minh bạch, chuyên nghiệp, sáng tạo và nhân văn.
Khi doanh nghiệp nhà nước vận hành theo chuẩn mực cao, không chỉ hiệu quả kinh tế được nâng lên, mà niềm tin của xã hội, của thị trường và của đối tác quốc tế cũng được củng cố bền vững.
Trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng, doanh nghiệp nhà nước không chỉ đóng vai trò trong nước, mà còn được kỳ vọng từng bước vươn ra khu vực và thế giới, tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc mở rộng hiện diện quốc tế không chỉ nhằm mục tiêu tăng trưởng, mà còn góp phần nâng cao vị thế quốc gia, khẳng định uy tín và năng lực của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.
Với nền tảng về quy mô, nguồn lực và vai trò chiến lược, doanh nghiệp nhà nước có thể trở thành những “đầu tàu” trong một số lĩnh vực then chốt, đồng hành cùng doanh nghiệp tư nhân, cùng xây dựng thương hiệu Việt Nam gắn với chất lượng, trách nhiệm và phát triển bền vững.
Một giá trị cốt lõi làm nên bản sắc của doanh nghiệp nhà nước Việt Nam là sự gắn kết giữa hiệu quả kinh tế với trách nhiệm xã hội và lợi ích quốc gia. Trong giai đoạn mới, Nghị quyết 79-NQ/TW tiếp tục khẳng định vai trò của doanh nghiệp nhà nước trong việc bảo đảm an sinh xã hội, ổn định các thị trường thiết yếu, đóng góp ngày càng lớn cho ngân sách nhà nước và chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động.
Thông qua việc xây dựng những mô hình doanh nghiệp phát triển bền vững, nhân văn và có trách nhiệm, kinh tế nhà nước có thể lan tỏa những chuẩn mực tích cực, trở thành hình mẫu về quản trị, về văn hóa doanh nghiệp và đóng góp xã hội.
Với những giải pháp Nghị quyết 79-NQ/TW đã đặt ra, ông kỳ vọng gì vào những thay đổi quan trọng của khu vực kinh tế nhà nước trong thời gian tới?
Nghị quyết 79-NQ/TW mở ra một hành trình mới cho khu vực kinh tế nhà nước - hành trình của đổi mới, hội nhập và phụng sự. Thành công của Nghị quyết không chỉ được đo bằng các chỉ tiêu tăng trưởng, mà còn bằng mức độ niềm tin mà khu vực kinh tế nhà nước tạo dựng được trong xã hội, bằng năng lực dẫn dắt và lan tỏa mà khu vực này mang lại cho nền kinh tế.
Ở tầm sâu hơn, đó là câu chuyện về khát vọng vươn mình của Việt Nam: phát triển nhanh nhưng bền vững; hội nhập sâu nhưng giữ vững bản sắc; lớn mạnh về kinh tế nhưng luôn gắn với trách nhiệm xã hội và tương lai lâu dài của đất nước.
Trân trọng cảm ơn ông!
