Nhiệt điện khí LNG được xác định là giải pháp tối ưu cho giai đoạn chuyển tiếp năng lượng và là loại hình năng lượng quan trọng trong tổng thể an ninh năng lượng quốc gia.
Tại Hội thảo: “Phát triển điện khí LNG: Bảo đảm an ninh năng lượng cho tăng trưởng hai con số” do Bộ Công Thương phối hợp với UBND TP Đà Nẵng tổ chức sáng 14/8, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng việc bảo đảm an ninh năng lượng có vai trò đặc biệt quan trọng trong mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Theo ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định năng lượng phải đi trước một bước, đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân. Trong đó, phát triển năng lượng được ưu tiên cao nhất nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục trên 10% trong giai đoạn tới. Quy hoạch phát triển năng lượng quốc gia phải được triển khai tập trung, thống nhất, đồng bộ, nghiêm túc và hiệu quả.
Đối với điện khí LNG, mục tiêu đến năm 2030 là phát triển cơ sở đầy đủ năng lực nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng theo nhu cầu cấp cho các nguồn điện khí LNG và các nhu cầu khác. Đồng thời, hình thành các trung tâm năng lượng tập trung khí LNG hài hòa các vùng miền.
“Nghị quyết cũng định hướng phát triển công nghiệp khí, ưu tiên đầu tư hạ tầng kỹ thuật phục vụ nhập khẩu, dự trữ và tiêu thụ LNG; xây dựng chính sách giá khí hợp lý, bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên liên quan và phát triển thị trường khí đạt khoảng 30 - 35 tỷ m³/năm”, Thứ trưởng Bộ Công Thương thông tin.
Cũng theo ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, giai đoạn 2025 - 2035 cả nước sẽ có 22 dự án điện khí LNG được xây dựng, đưa vào vận hành; riêng từ nay đến năm 2030 có 15 dự án triển khai, đưa vào vận hành thương mại. Cụ thể, hiện đã có dự án Nhà máy điện LNG Nhơn Trạch 3, 4 đi vào vận hành thương mại, đóng góp cho lưới điện quốc gia cả về nguồn điện và bảo đảm tính ổn định của hệ thống điện.
Ở góc độ nghiên cứu, PGS TS Trần Đình Thiên – nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, an ninh của điện LNG không chỉ ở nhà máy mà còn ở toàn bộ chuỗi. Trong đó bao gồm cả khai thác, hóa lỏng, vận tải, kho chứa, tái hóa khí, đường ống, nhà máy, lưới điện, hợp đồng và ngoại tệ, và nếu “đứt một mắt xích là đứt cả chuỗi”.
Theo PGS TS Trần Đình Thiên, ba giá trị thực của LNG bao gồm: bổ sung nguồn công suất chắc chắn khi khí trong nước suy giảm; tua-bin khí điều chỉnh công suất tương đối nhanh, nên hỗ trợ hệ thống hấp thụ gió và mặt trời; vòng đời phát thải thấp hơn than (IEA: thấp hơn khoảng 35%)
“Nhưng LNG không phải là nhiên liệu “sạch tuyệt đối”, hóa lỏng và vận chuyển tiêu tốn năng lượng, rò rỉ khí mê-tan (methane) dọc chuỗi có thể bào mòn đáng kể lợi ích khí hậu”, PGS TS Trần Đình Thiên lưu ý.
Cũng từ nghiên cứu, PGS TS Trần Đình Thiên chỉ ra rằng nghịch lý kinh tế lớn nhất của điện LNG nằm ở bài toán kinh tế. Trong đó, nhà máy điện có chi phí cố định rất cao, trong khi chi phí biên phụ thuộc vào giá nhiên liệu nhập khẩu; ngân hàng chỉ cho vay khi nhìn thấy dòng tiền dài hạn đủ chắc chắn.
Theo ông Thiên, trong một hệ thống ngày càng nhiều gió và mặt trời được huy động trước, LNG có thể chỉ chạy vào giờ cao điểm hoặc khi nguồn tái tạo suy giảm. Trong khi đó, số giờ vận hành co lại trong khi chi phí cố định thì không.
“Nếu thị trường chỉ trả tiền theo số kWh phát ra, nguồn giữ vai trò bảo đảm sẽ không thu hồi đủ chi phí cố định– đúng vấn đề “thiếu hụt doanh thu” mà lý thuyết thị trường điện đã chỉ ra”, PGS TS Trần Đình Thiên nói thêm.
Ông Phan Thái Bình - Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng nhận định điện khí LNG có thể đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu nguồn điện, với khả năng cung cấp công suất lớn, ổn định và linh hoạt. Ông Bình cho rằng điện khí LNG có thể góp phần hỗ trợ hệ thống khi nguồn năng lượng tái tạo biến động, đồng thời tạo dư địa để từng bước chuyển dịch sang các công nghệ và nhiên liệu phát thải thấp hơn.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, việc phát triển LNG cần được nhìn nhận không chỉ là câu chuyện của một nhà máy điện, mà còn là một hệ sinh thái gồm cảng nhập khẩu, kho chứa, hạ tầng khí, nhà máy điện, hệ thống truyền tải, logistics và thị trường tiêu thụ. Đây cũng là cơ hội để hình thành các trung tâm năng lượng, công nghiệp và dịch vụ mới, và Đà Nẵng đã xác định đây là vấn đề có ý nghĩa chiến lược.
Theo Quyết định số 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, Dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Hòa Ninh giai đoạn 1, công suất 1.500 MW, tại Khu công nghiệp Hòa Ninh, xã Bà Nà, được quy hoạch phát triển trong giai đoạn 2031-2035. Dự án có thể đảm bảo năng lượng cho khu kinh tế ven biển, cảng Liên Chiểu – cảng nước sâu đầu tiên của cả nước, khu công nghiệp công nghệ cao, khu thương mại tự do và đặc biệt là Trung tâm tài chính quốc tế...
“Cũng từ đó, yêu cầu đảm bảo nguồn điện an toàn, an ninh năng lượng là một vấn đề hết sức thiết thực và cấp bách không chỉ riêng cho thành phố Đà Nẵng mà còn cho cả nước. Nếu không đảm bảo được nguồn điện, đặc biệt là điện sạch, đảm bảo an ninh và an toàn, thì mục tiêu tăng trưởng 2 con số có thể nói là khó đạt được. Bởi những yêu cầu của công nghiệp, yêu cầu của công nghệ cao và yêu cầu của các nhà đầu tư nước ngoài, các nhà đầu tư FDI đang quan tâm rất lớn đối với quốc gia và đặc biệt trong đó có Đà Nẵng”, ông Phan Thái Bình nói.
Từ thực tiễn phát triển của thành phố và yêu cầu bảo đảm nguồn điện cho giai đoạn tới, ông Bình cho rằng cần nghiên cứu sớm hơn, chủ động hơn và đồng bộ hơn đối với nguồn điện khí LNG. Đặc biệt là khả năng đưa Dự án LNG Hòa Ninh từ nguồn dự phòng trở thành nguồn điện được ưu tiên xem xét triển khai, gắn với phát triển hạ tầng LNG tại khu vực cảng Liên Chiểu và hệ thống truyền tải điện đồng bộ trong liên kết vùng để góp phần tăng cường năng lực cung ứng điện cho khu vực miền Trung, hỗ trợ cân bằng hệ thống điện quốc gia.
Theo các chuyên gia, với mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ về quy mô lẫn cấu trúc tiêu thụ điện. Trong đó, nhu cầu phụ tải điện tăng mạnh liên tục do làn sóng công nghiệp hóa, đô thị hóa và điện hóa sâu rộng.
Hiện nay, năng lượng đã trở thành hạ tầng cốt lõi của các ngành kinh tế số và chuyển đổi xanh và là điều kiện tiên quyết để tạo dựng lợi thế cạnh tranh quốc gia và thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới. Do đó, Việt Nam phải giải bài toán “kép” phức tạp vừa cung ứng đủ điện cho tăng trưởng cao, bảo đảm an ninh năng lượng, vừa thực hiện cam kết chuyển dịch xanh để phát triển bền vững. Vì vậy, nhiệt điện khí LNG được xác định là giải pháp tối ưu cho giai đoạn chuyển tiếp năng lượng và trở thành một loại hình năng lượng quan trọng trong tổng thể an ninh năng lượng quốc gia.
