Ngày 14/5 vừa qua, ba chỉ số chứng khoán lớn của Mỹ đồng loạt lập kỷ lục mới, đánh dấu một trong những phiên giao dịch đáng chú ý nhất từ đầu năm 2026.
Đóng cửa phiên giao dịch ngày 14/5, chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng 370 điểm, tương đương 0,75%, vượt ngưỡng tâm lý 50.000 điểm lần đầu tiên kể từ tháng 2 khi xung đột Iran nổ ra, chốt phiên ở 50.063 điểm. S&P 500 tăng 0,77% lên 7.501 điểm, là lần đầu trong lịch sử chỉ số này vượt ngưỡng 7.500 điểm. Nasdaq Composite tăng 0,88% lên 26.635 điểm, cũng thiết lập mức đóng cửa cao nhất mọi thời đại.
Động lực chính đến từ làn sóng cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là nhóm liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và chip bán dẫn. Cisco Systems dẫn đầu với mức tăng hơn 13% sau khi nâng dự báo doanh thu cho năm tài chính 2026 lên vùng 62,8–63 tỷ USD, vượt xa kỳ vọng của Phố Wall. CEO Chuck Robbins cho biết công ty đang tái cơ cấu mạnh mẽ, cắt giảm gần 4.000 nhân sự để tập trung nguồn lực vào hạ tầng AI.
Nvidia cũng tăng 4,4%, nâng mức tăng trong tháng 5 lên 15%, sau khi Bộ Thương mại Mỹ chính thức cấp phép bán chip H200 - dòng chip AI mạnh thứ hai của hãng - cho khoảng 10 công ty Trung Quốc, bao gồm Alibaba, Tencent, ByteDance và JD.com. Thông tin này được công bố đúng thời điểm CEO Jensen Huang tháp tùng Tổng thống Trump trong chuyến thăm Bắc Kinh, tạo ra làn sóng lạc quan về khả năng nới lỏng kiểm soát xuất khẩu công nghệ.
Một sự kiện khác gây chú ý lớn là màn ra mắt sàn của Cerebras Systems, một startup chip AI được xem là đối thủ tiềm năng của Nvidia. Công ty định giá IPO ở mức 185 USD/cổ phiếu nhưng mở cửa giao dịch ở 350 USD, tăng 89% để trở thành thương vụ IPO lớn nhất trong lịch sử ngành bán dẫn Mỹ, vượt kỷ lục của Arm Holdings năm 2023. Đặc biệt, Cerebras sản xuất chip có kích thước lớn bằng một chiếc iPad, một lối tiếp cận khác biệt hoàn toàn với kiến trúc chip thông thường.
Thị trường không chỉ phản ứng với dữ liệu kinh tế mà còn với tín hiệu địa chính trị tích cực từ Bắc Kinh. Ông Trump và ông Tập Cận Bình nhất trí rằng eo biển Hormuz phải là tuyến đường thủy tự do, một động thái tích cực cho thị trường dầu mỏ và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng tiết lộ hai bên đang nghiên cứu cơ chế để thúc đẩy nhanh hơn một số thỏa thuận đầu tư nhất định từ Trung Quốc, kèm theo khả năng giảm thuế trên một loạt hàng hóa không nhạy cảm.
Dù vậy, thị trường Mỹ vẫn tiềm ẩn những rủi ro đáng kể. Giá nhập khẩu tháng 4 tăng 1,9% so với tháng trước phản ánh áp lực lạm phát vẫn dai dẳng, một phần do xung đột Iran đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng. Thị trường dự đoán ngày càng thấp khả năng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cắt giảm lãi suất trong năm nay.
Jonathan Krinsky, Chiến lược gia kỹ thuật thị trường trưởng tại BTIG, cảnh báo: “Sự phân kỳ và phân tán đang ngày càng gia tăng. Các phân khúc chu kỳ của nền kinh tế đang rõ ràng chịu tác động của lãi suất cao và giá năng lượng đắt đỏ. Ở một thời điểm nào đó, chúng ta sẽ chứng kiến sự đảo chiều đáng kể. Dù xác định chính xác thời điểm đó là rất khó, chúng tôi cho rằng chúng ta đang rất gần với điểm đó.”
Một dấu hiệu đáng lo ngại khác. Tỷ lệ cổ phiếu tham gia vào đà tăng, được gọi là độ rộng của thị trường, đã giảm xuống một trong những mức hẹp nhất kể từ thời dot-com, theo Goldman Sachs. Nói cách khác, chỉ một nhóm nhỏ cổ phiếu công nghệ đang kéo toàn bộ các chỉ số, trong khi phần lớn thị trường không tham gia vào đà tăng này.
Đối với Việt Nam, phiên tăng của Phố Wall và tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng Mỹ–Trung là tin tức đáng mừng, đặc biệt trong bối cảnh dòng vốn ngoại đang có xu hướng quay lại thị trường mới nổi.
Một yếu tố đặc biệt quan trọng sắp tới là việc FTSE Russell chính thức sẽ nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ Thị trường Cận biên lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp, có hiệu lực ngày 21/9/2026. Đây là cột mốc được thị trường chờ đợi nhiều năm, được kỳ vọng mở đường cho hàng tỷ USD vốn từ các quỹ đầu tư thụ động quốc tế chảy vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Báo cáo của BlackRock - quỹ quản lý tài sản lớn nhất thế giới - đã nêu tên Việt Nam trong danh sách các thị trường có cơ hội đầu tư hấp dẫn, giúp củng cố thêm niềm tin của nhà đầu tư ngoại.
Tuy nhiên, những rủi ro từ thị trường Mỹ cũng có thể lan truyền sang Việt Nam. Nếu Fed tiếp tục giữ lãi suất cao trong thời gian dài để chống lạm phát, áp lực tỷ giá lên đồng Việt Nam sẽ tăng, khiến nhà đầu tư ngoại thận trọng hơn. Bài toán thuế đối ứng cũng là biến số lớn chưa được giải quyết.
