Ô tô - Xe máy
Dựng “bức tường chắn sóng” trước ô tô điện giá rẻ?
Muốn bảo vệ ngành công nghiệp ô tô của mình, ngăn “cơn sóng thần” từ nước ngoài, cần dựng lên “bức tường chắn sóng”?
Sau khi Malaysia dựng “rào cản” đối với xe điện giá rẻ nhập khẩu nguyên chiếc, để bảo vệ sản xuất trong nước, đến lượt Thái Lan cũng tính tới vấn đề này.
“Bức tường chắn sóng”
Một liên minh các hiệp hội, đại diện cho hơn 1.500 doanh nghiệp ngành ô tô Thái Lan, đang vận động Chính phủ tăng thuế đối với xe điện nhập khẩu nguyên chiếc, nhằm bảo vệ sản xuất trong nước. Các đề xuất đã được trình lên Chính phủ, kêu gọi tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện nhập khẩu nguyên chiếc lên tối thiểu 32%.
Theo liên minh này, chi phí sản xuất xe tại Thái Lan hiện cao hơn khoảng 30-40% so với xe cùng loại nhập khẩu nguyên chiếc từ Trung Quốc. Vì vậy, sản xuất trong nước đang rơi vào thế bất lợi. Mức thuế cao hơn sẽ thu hẹp khoảng cách này, đồng thời khuyến khích đầu tư vào sản xuất tại Thái Lan.
Liên minh này cũng đề xuất áp dụng hệ thống hạn ngạch nhập khẩu gắn trực tiếp với sản lượng sản xuất nội địa. Theo đó, những doanh nghiệp có đầu tư thực chất vào sản xuất xe tại Thái Lan, sẽ được phép nhập khẩu xe điện nguyên chiếc với mức thuế ưu đãi hiện tại là 10%. Tuy nhiên, hạn ngạch nhập khẩu sẽ không vượt quá 10% tổng sản lượng của mỗi doanh nghiệp. Cuối cùng, nhóm này cũng kêu gọi áp dụng quy định tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu 80% tính theo giá trị xe, nhằm hỗ trợ các nhà sản xuất linh kiện Thái Lan.
Tại khu vực Đông Nam Á, Thái Lan là quốc gia có ưu đãi lớn cho xe điện. Những doanh nghiệp nước ngoài, nếu đặt nhà máy tại Thái Lan, cứ sản xuất ra 1 xe điện, sẽ được nhập khẩu 1 xe nguyên chiếc với thuế suất ưu đãi 0%. Tuy nhiên, chương trình nghị sự về ô tô điện của Chính phủ Thái Lan dường như đã không lường trước được yếu tố Trung Quốc. Chính sách khuyến khích xe điện của Thái Lan, đã khiến xe Trung Quốc tràn vào quá nhiều và “cuộc chiến giá” cũng tràn vào theo, đã gây tổn hại cho ngành ô tô của đất nước.
Theo bước Malaisia, giờ đây người Thái cũng muốn ngăn chặn xe điện giá rẻ tràn vào, nhằm bảo vệ và thúc đẩy sản xuất trong nước.
Việt Nam sẽ làm gì?
Tại Việt Nam, doanh số ô tô điện đang tăng trưởng rất nhanh. Số liệu từ các doanh nghiệp cho thấy, năm 2025 có khoảng 180.000 ô tô điện bán ra, tăng gấp 2 lần so với 2024. Còn 4 tháng đầu năm 2026, doanh số bán ô tô điện đạt hơn 80.000 xe, tăng gấp gần 2 lần so với cùng kỳ 2025 và chiếm hơn 1/3 tổng số ô tô tiêu thụ toàn thị trường. Trong đó, ô tô điện sản xuất lắp ráp trong nước chiếm tỷ lệ lớn với gần 80.000 xe.
Tuy nhiên, ô tô điện giá rẻ từ Trung Quốc đang tràn vào. Đại diện Công ty Tasco, nhà phân phối xe Geely (Trung Quốc) tại Việt Nam cho biết, mẫu xe điện Geely EX2 nhập khẩu nguyên chiếc, có giá bán lẻ 499 triệu đồng, ra mắt thị trường vào ngày 27/3/2026, chỉ sau 5 ngày đã nhận tổng cộng 1.200 đơn đặt hàng. Tốc độ chốt đơn nhanh đến “chóng mặt”, vượt ngoài sức tưởng tượng.
Dù phải chịu thuế nhập khẩu cao nhưng nhiều mẫu xe điện nguyên chiếc nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam có giá bán khá rẻ. Sắp tới nếu các hãng xe Trung Quốc tăng lắp ráp xe điện giá rẻ tại Thái Lan, Malaisia và xuất khẩu sang Việt Nam với thuế suất ưu đãi 0% thì sản xuất trong nước sẽ chịu nhiều áp lực.
Ngân hàng thế giới dự báo, Việt Nam sẽ tiêu thụ khoảng 9,6 triệu ô tô giai đoạn từ nay đến năm 2035 và gần 54 triệu ô tô giai đoạn từ 2035-2050. Chính phủ đã đưa ra lộ trình chuyển sổi sang giao thông xanh. Theo đó, sẽ dừng sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe ô tô, mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2040. Đến năm 2050 toàn bộ phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, xe thi công chuyển đổi sang sử dụng điện và năng lượng xanh.
Thị trường rất tiềm năng và xe điện đang đứng trước cơ hội lớn. Nhiều hãng xe nước ngoài đang rất thèm muốn. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, Việt Nam cần xây dựng chính sách ngăn chặn xe giá rẻ tràn vào và khuyến khích đầu tư sản xuất trong nước.