24h
Giám sát trọng điểm về thuế: 4 trường hợp nào có thể bị đưa vào diện theo dõi?
Dự thảo thông tư của Bộ Tài chính đề xuất 4 trường hợp người nộp thuế bị giám sát trọng điểm, trong đó có giao dịch ngân hàng đáng ngờ và vi phạm về hóa đơn, chứng từ.
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lý rủi ro trong quản lý thuế, trong đó đề xuất áp dụng cơ chế giám sát trọng điểm đối với một số trường hợp người nộp thuế có dấu hiệu rủi ro cao.
Theo dự thảo, 4 trường hợp thuộc diện giám sát trọng điểm về thuế gồm: người nộp thuế có giao dịch qua ngân hàng có dấu hiệu đáng ngờ theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền liên quan hành vi trốn thuế, gian lận thuế; người nộp thuế hoặc người đại diện hợp pháp bị khởi tố về hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn, chứng từ; người nộp thuế có dấu hiệu rủi ro cao thuộc chuyên đề trọng điểm hoặc qua thông tin quản lý của cơ quan thuế; và người nộp thuế thuộc mức không tuân thủ pháp luật thuế nhưng không giải trình hoặc bổ sung thông tin đầy đủ theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Dự thảo nêu việc giám sát trọng điểm được thực hiện trên cơ sở áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế. Cơ quan thuế căn cứ thông tin quản lý, dữ liệu thu thập được và mức độ tuân thủ của người nộp thuế để xác định trường hợp cần đưa vào diện theo dõi.
Đáng chú ý, cơ chế này không áp dụng đại trà mà tập trung vào các trường hợp có dấu hiệu bất thường hoặc mức độ rủi ro cao. Đây được xem là một trong những công cụ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, phát hiện sớm các hành vi trốn thuế, gian lận thuế, vi phạm về hóa đơn, chứng từ.
Trong bối cảnh các hành vi gian lận thuế, mua bán hóa đơn hoặc che giấu doanh thu ngày càng tinh vi, việc tăng cường công cụ giám sát đối với nhóm có rủi ro cao là cần thiết để hạn chế thất thu ngân sách và bảo đảm công bằng giữa các người nộp thuế.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc xác định đối tượng giám sát trọng điểm cũng cần tiêu chí rõ ràng, minh bạch để tránh tạo tâm lý lo ngại cho doanh nghiệp, nhất là những đơn vị đang chấp hành tốt nghĩa vụ thuế.
Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp xung quanh nội dung này, Luật sư Nguyễn Thanh Phong – Trưởng chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, cơ chế giám sát trọng điểm về thuế là cần thiết nếu được áp dụng đúng đối tượng, đúng tiêu chí và có cơ sở dữ liệu đầy đủ.
Theo ông Phong, với các trường hợp có giao dịch ngân hàng đáng ngờ, bị khởi tố liên quan thuế, hóa đơn, chứng từ hoặc không thực hiện đầy đủ yêu cầu giải trình của cơ quan thuế, việc đưa vào diện giám sát trọng điểm có thể giúp cơ quan quản lý kịp thời nhận diện rủi ro và ngăn chặn hành vi vi phạm.
Tuy nhiên, luật sư cũng cho rằng quá trình áp dụng cần bảo đảm nguyên tắc minh bạch, có cơ chế giải trình rõ ràng và tránh mở rộng tùy tiện phạm vi giám sát.
“Giám sát trọng điểm phải hướng tới đúng nhóm có rủi ro cao, không biến thành áp lực thủ tục đối với những doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật thuế. Khi tiêu chí rõ ràng, cơ chế này sẽ vừa giúp chống thất thu ngân sách, vừa bảo đảm môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong nhận định.