Chính trị - Xã hội
Quảng Ninh và Bắc Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, tại phiên Bế mạc 24/8, Quốc hội đã tiến hành biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh.
Theo đó, với 478/478 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Quảng Ninh. Và với 480/480 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Bắc Ninh.
Việc 02 Nghị quyết được thông qua không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn là tầm nhìn chiến lược về một Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc và phát triển bền vững.

Trước đó, thay mặt Chính phủ, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội về 02 Dự thảo Nghị quyết này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh, việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, đúng quy trình và nhận được sự thống nhất cao từ Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng cũng như sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri cả nước. Những con số biết nói từ các phiên thảo luận tổ và hội trường với hàng trăm lượt ý kiến tâm huyết đã phác thảo nên chân dung của hai “đầu tàu” kinh tế mới tại khu vực phía Bắc.
Theo đề án Nghị quyết được thông qua, thành phố Quảng Ninh định hướng phát triển trở thành một đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh và có năng lực cạnh tranh quốc tế.
Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải khẳng định, Quảng Ninh sẽ không chỉ là một trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ tầm cỡ quốc gia mà còn là một địa bàn chiến lược vững chắc về quốc phòng, an ninh.
Điểm nhấn đặc biệt trong định hướng phát triển của Quảng Ninh chính là sự hài hòa giữa hiện đại hóa và bảo tồn di sản. Chính phủ cam kết sẽ chỉ đạo địa phương bảo tồn nghiêm ngặt các giá trị nổi bật toàn cầu của Vịnh Hạ Long – di sản thiên nhiên thế giới. Các giải pháp quy hoạch sẽ tập trung vào duy trì tính nguyên vẹn của cảnh quan núi đá, mặt nước và hệ sinh thái biển đặc trưng.

Trong tương lai, không gian đô thị của Quảng Ninh sẽ được mở rộng dựa trên việc bảo tồn các giá trị di sản vật thể và phi vật thể, lịch sử phát triển vùng mỏ và bản sắc văn hóa các cộng đồng dân cư. Việc kiểm soát chặt chẽ các công trình cao tầng hướng biển và giữ gìn “hành lang tầm nhìn” về phía Vịnh Hạ Long được xem là điều kiện tiên quyết để giữ vững thương hiệu “kỳ quan đất dựng giữa trời cao”.
Đối với thành phố Bắc Ninh, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, chiến lược phát triển tập trung vào việc biến địa phương này thành một thành phố công nghiệp hiện đại, trọng tâm là công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Bắc Ninh được kỳ vọng sẽ trở thành một mắt xích quan trọng, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời là trục tăng trưởng then chốt của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, “hiện đại nhưng không xa rời truyền thống” là kim chỉ nam cho Bắc Ninh. Thành phố mới sẽ tiếp tục gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc với hệ thống 9 di tích quốc gia đặc biệt như chùa Dâu, chùa Bút Tháp, đền Đô, chùa Phật Tích... Những làn điệu Quan họ - di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại - sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng trong không gian các làng văn hóa du lịch, kết hợp giữa bảo tồn kiến trúc truyền thống và phát triển dịch vụ hiện đại.

Chính phủ cũng xác định phát triển công nghiệp tại Bắc Ninh phải gắn liền với "trí tuệ nhân tạo" và "chuyển đổi số", lấy khoa học công nghệ làm động lực tăng trưởng chủ yếu để đưa Bắc Ninh trở thành đô thị thông minh, xanh và giàu bản sắc.
Để hỗ trợ hai thành phố mới vận hành hiệu quả, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cũng cho biết, Chính phủ đã lồng ghép nhiều cơ chế, chính sách đặc thù trong dự án Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua. Các chính sách này bao gồm: ưu đãi thu hút nhà đầu tư chiến lược, chủ động trong tài chính ngân sách, đẩy mạnh phân cấp quyền hạn về đất đai, giải phóng mặt bằng và phát triển quỹ đất.
Sau khi nghị quyết có hiệu lực, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu các cơ chế riêng biệt để phù hợp với đặc thù của từng thành phố. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương sẽ giúp Quảng Ninh và Bắc Ninh linh hoạt hơn trong việc giải quyết các bài toán về hạ tầng, an sinh xã hội và phát triển kinh tế.
Đặc biệt, sự chuyển dịch lên thành phố trực thuộc Trung ương còn giúp củng cố tiềm lực quốc phòng. Tại Quảng Ninh – địa phương có biên giới cả trên bộ và trên biển – việc phát triển đô thị sẽ tạo nguồn lực tại chỗ vững mạnh để bảo vệ chủ quyền, ngăn chặn tội phạm xuyên biên giới và bảo đảm an ninh trật tự từ sớm, từ xa.
“Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ cùng hai địa phương khẩn trương triển khai kế hoạch công bố và kiện toàn tổ chức bộ máy. Nhiệm vụ trọng tâm là đảm bảo sự ổn định trong đời sống nhân dân, không để việc thay đổi địa giới hành chính làm ảnh hưởng đến các hoạt động dịch vụ công và đời sống hàng ngày của người dân.
Hai thành phố đã phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng sở, ban ngành và cấp xã để chuẩn bị cho việc vận hành chính thức. Mục tiêu là tạo ra một mô hình quản trị đô thị tiên tiến, hiệu quả, đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và đặc biệt là của cử tri hai địa phương”, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải chia sẻ.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh không chỉ là quyết định thay đổi về tổ chức đơn vị hành chính mà còn có ý nghĩa lâu dài về tổ chức không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới cho cả nước.
Sự kiện này là bước thể chế hóa quan trọng các quan điểm của Trung ương Đảng và Bộ Chính trị dưới sự lãnh đạo sát sao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Mở ra một kỷ nguyên mới cho hai địa phương, nơi người dân và doanh nghiệp sẽ được thụ hưởng những thành quả của sự phát triển bền vững, từ việc tăng thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống đến việc sống trong một môi trường đô thị hiện đại, văn minh.
Thành công của Quảng Ninh và Bắc Ninh trong tương lai sẽ là những “mô hình mẫu” có giá trị lan tỏa cho các đô thị khác trên cả nước. Đây là đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, hùng cường và thịnh vượng vào giữa thế kỷ XXI.