Sửa Luật Điện lực: Cân nhắc phạm vi và nội dung sửa đổi

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực được xây dựng gồm 03 điều, trong đó, kế thừa và có sửa đổi chủ yếu 23 điều về quy định chung (áp dụng pháp luật, giải thích từ ngữ, chính sách phát triển điện lực), quy hoạch và đầu tư dự án điện lực, phát triển năng lượng tái tạo, cấp giấy phép hoạt động điện lực, thị trường điện và vận hành hệ thống điện, mua bán điện, giá điện, bảo vệ công trình điện lực và an toàn điện, bãi bỏ 03 điều.

Đồng thời, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một số từ, cụm từ tại một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15 để đảm bảo sự thống nhất, loại bỏ cách hiểu khác nhau về các quy định của Luật.

Theo cơ quan soạn thảo, các quy định tại dự thảo đều được xây dựng trên cơ sở rà soát, đánh giá nhằm khắc phục sơ hở, bất cập của pháp luật hiện hành bảo đảm tăng cường hiệu lực, hiệu quả việc kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ. Quán triệt chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, dự thảo luật bãi bỏ 03 thủ tục hành chính.

Việc phát sinh 01 thủ tục hành chính mới mới và sửa đổi, bổ sung 19 thủ tục hành chính hiện hữu để thực hiện chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính, tách các thủ tục hành chính phức tạp hiện nay thành các thủ tục hành chính riêng biệt, phù hợp với thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, qua đó đạt mục tiêu đơn giản hóa thủ tục, công khai, minh bạch và cắt giảm chi phí tuân thủ cho tổ chức tham gia hoạt động điện lực (như thủ tục chấp thuận nhà đầu tư dự án điện lực).

Đặc biệt, dự thảo luật được xây dựng theo hướng phân định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước ở trung ương và địa phương trong việc xây dựng chính sách, thực hiện chức năng, nhiệm vụ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước.

Đánh giá việc sửa đổi luật là cần thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển điện lực, đồng thời, tháo gỡ một số vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, một số ý kiến cho rằng, cần rà soát kỹ phạm vi và nội dung sửa đổi.

Góp ý tại Phiên họp lần thứ năm của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội để thẩm tra Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực mới đây, đại biểu Lã Thanh Tân, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng nhìn nhận, việc sửa đổi 49/81 Điều là tương đối rộng, có nhiều nội dung mang tính tái cấu trúc và có tác động lớn đến chính sách ngành điện lực.

Do vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần làm rõ mục tiêu sửa đổi là giải quyết các vướng mắc trước mắt hay xác lập nguyên tắc vận hành mới của ngành điện lực để có đánh giá tác động đầy đủ cũng như bảo đảm tính ổn định của chính sách.

Cho ý kiến về dự án luật này tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cũng cho rằng, việc sửa đổi luật là cần thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển điện lực, đồng thời, tháo gỡ một số vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn hoạt động điện lực, song cũng lưu ý, vì luật mới có hiệu lực trong thời gian ngắn nên việc sửa đổi cần được xem xét hết sức thận trọng.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị, cần đặc biệt lưu ý việc rà soát, hoàn thiện các chính sách lớn, mới, phức tạp hoặc còn có ý kiến khác nhau, nhất là cơ chế giá điện và phân bổ rủi ro; đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư; thị trường điện và mua bán điện trực tiếp; điện gió ngoài khơi, chứng chỉ năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ điện và các cơ chế đặc thù khác.

Đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ, chi phí và rủi ro của các chủ thể, theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, dự thảo luật cần xác định rõ các nguyên tắc, tiêu chí, phạm vi và giới hạn cơ bản; tránh giao quá rộng cho văn bản dưới luật, gây khó khăn trong hướng dẫn và tổ chức thực hiện.

Được biết, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực dự kiến sau tiếp thu, chỉnh lý sẽ được trình Quốc hội xem xét và cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI diễn ra vào tháng 10/2026.