Nhất trí sự cần thiết của việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, một số ý kiến cho rằng, vẫn còn không ít nội dung cần được cân nhắc, làm rõ.
Dù đã tạo ra bước tiến lớn về tư duy, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tuy nhiên, trước những biến chuyển sâu sắc của bối cảnh kinh tế - xã hội trong nước và quốc tế, việc sửa Luật Bảo vệ môi trường 2020 được cho là yêu cầu cấp thiết để phù hợp với định hướng tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi, bổ sung 78/171 Điều, trong đó bổ sung mới 02 Điều (Điều 72a và Điều 139a), với 04 nhóm nội dung. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Dự thảo Luật không thay đổi so với Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.
Mục tiêu xây dựng Dự thảo Luật (sửa đổi) theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và giảm khối lượng công việc hành chính phát sinh trong quá trình thực hiện. Việc triển khai thi hành Luật không làm phát sinh tổ chức mới hoặc bổ sung biên chế, nhân lực chuyên trách. Luật được triển khai thi hành trên cơ sở bộ máy quản lý và nhân lực hiện có từ Trung ương đến địa phương.
Nguồn nhân lực thực hiện các nhiệm vụ và giải quyết thủ tục hành chính theo quy định của Luật là đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện đang thực hiện chức năng quản lý nhà nước về môi trường, biến đổi khí hậu và các lĩnh vực có liên quan. Nguồn nhân lực hiện có cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai thi hành Luật sau khi được ban hành.
Nhất trí sự cần thiết của việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020 nhằm đáp ứng với yêu cầu bảo vệ môi trường thích ứng với đời sống hiện nay cũng như sự phát triển kinh tế - xã hội, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, một số ý kiến cho rằng, vẫn còn không ít nội dung cần được cân nhắc, làm rõ.
Tham gia góp ý tại Hội thảo góp ý hoàn thiện Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tổ chức vừa qua, bà Đỗ Hoàng Anh, Giám đốc đối ngoại Công ty TNHH Nhà máy Bia Heineken Việt Nam cho biết, trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp thường xuyên thực hiện các cải tiến kỹ thuật nhằm tối ưu hóa hệ thống xử lý chất thải và nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường. Những thay đổi này không làm tăng lưu lượng xả thải, không làm tăng tải lượng ô nhiễm và không làm gia tăng rủi ro môi trường.
“Doanh nghiệp bổ sung hệ thống RO để xử lý nước cấp phục vụ sản xuất nhưng không làm tăng lưu lượng hoặc tải lượng ô nhiễm, không thay đổi vị trí, phương thức xả thải đã được cấp phép. Ngược lại còn nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên nước và cải thiện chất lượng nước thải đầu ra. Đây là trường hợp cải tiến kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, không làm thay đổi bản chất tác động môi trường của dự án”, bà Đỗ Hoàng Anh nêu ví dụ.
Từ đó, bà Đỗ Hoàng Anh kiến nghị, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường quy định rõ, các thay đổi chỉ nhằm tối ưu hóa vận hành hoặc nâng cao hiệu quả xử lý chất thải, không làm tăng lưu lượng xả thải, tải lượng ô nhiễm hoặc rủi ro môi trường thì không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh hoặc cấp lại Giấy phép môi trường, mà chỉ cần cập nhật thông tin theo quy định.
Theo bà Đỗ Hoàng Anh, quy định này sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cải tiến công nghệ, thúc đẩy áp dụng các giải pháp sản xuất sạch hơn và phù hợp với chủ trương giảm tiền kiểm, tăng cường hậu kiểm.
Tham gia góp ý, PGS TS Lưu Đức Hải, Phó Chủ tịch Hội Kinh tế môi trường Việt Nam cho rằng, các văn bản của Đảng và Nhà nước đã đặt ra định hướng, nhiệm vụ phát triển các mô hình khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh.
Tuy nhiên, thực tế cho đến hiện nay, nước ta chưa có một khu công nghiệp sinh thái nào được chứng nhận, cũng như mô hình kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh mới là khuyến khích đối với các doanh nghiệp, còn mô hình kinh tế tuần hoàn được bao nhiêu % hay mô hình kinh tế xanh đến mức độ nào thì chưa có tiêu chuẩn để xác định.
Theo PGS TS Lưu Đức Hải, trong nền kinh tế thị trường, các danh hiệu đó cần phải được định lượng, gắn với các hỗ trợ hay ưu tiên trong sản xuất kinh doanh cần được định lượng hóa. Nói cách khác, cần có tiêu chuẩn hệ thống cụ thể cho các nội hàm khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh.
Còn theo TS Tống Xuân Chinh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Sữa Việt Nam, Dự thảo Luật đã bổ sung khá đầy đủ các quy định về thị trường carbon trong nước, hệ thống đăng ký quốc gia, sàn giao dịch, dự trữ hạn ngạch và tiêu chuẩn tạo tín chỉ. Đây là bước tiến quan trọng nhưng việc thành lập sàn giao dịch không phải là mục tiêu cuối cùng; mục tiêu phải là giảm phát thải khí nhà kính thực chất, đo đếm được và không tính trùng.
Từ đó, TS Tống Xuân Chinh đề nghị, phải phân biệt rõ hạn ngạch phát thải, tín chỉ carbon, hoạt động bù trừ và kết quả giảm phát thải chuyển giao quốc tế.
“Hạn ngạch là quyền phát thải trong hệ thống bắt buộc; tín chỉ là kết quả giảm hoặc hấp thụ phát thải được chứng nhận. Hai loại tài sản này có nguồn gốc và chế độ quản lý khác nhau”, TS Tống Xuân Chinh góp ý.
