Góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), chỉ ra những tồn tại, nhiều ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục cân nhắc một số nội dung để đảm bảo tính thống nhất.
Trước những bất cập phát sinh sau 3 năm đi vào thực tiễn, Dự thảo Luật kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được xây dựng gồm 10 Chương, 61 Điều. So với quy định của luật hiện hành, Dự thảo Luật (sửa đổi) đã giảm 23 Điều tương ứng giảm khoảng 30%/tổng số Điều.
Theo đó, Dự thảo tập trung hoàn thiện vào 4 nhóm nội dung: Tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn; đảm bảo đồng bộ, thống nhất với pháp luật liên quan; phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản; cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính; hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.
Thống nhất với sự cần thiết phải sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản hiện hành nhằm đảm bảo phù hợp thực tiễn phát triển, tuy nhiên, góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật (sửa đổi), chỉ ra những tồn tại, nhiều ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục cân nhắc một số nội dung để đảm bảo tính thống nhất.
Tham gia góp ý tại Hội nghị phản biện xã hội đối với Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) mới đây, PGS TS Nguyễn Thị Nga, Phó trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội nêu rõ khoản 1 Điều 6 Dự thảo Luật quy định về “Các hành vi bị nghiêm cấm trong kinh doanh bất động sản” chưa thống nhất với Luật Đầu tư năm 2025, Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản pháp luật chuyên ngành về căn cứ xác định điều kiện kinh doanh.
“Khoản 1 Điều 6 quy định cấm “kinh doanh bất động sản không đủ điều kiện theo quy định của Luật này”, quy định như vậy chưa phản ánh đầy đủ hệ thống điều kiện pháp lý điều chỉnh hoạt động kinh doanh bất động sản. Bởi trên thực tế, điều kiện để một bất động sản hoặc dự án bất động sản được đưa vào kinh doanh không chỉ được quy định trong Luật Kinh doanh bất động sản mà còn được xác lập bởi Luật Đầu tư năm 2025, Luật Đất đai năm 2024, Luật Xây dựng và Luật Nhà ở”, PGS TS Nguyễn Thị Nga bày tỏ.
Theo PGS TS Nguyễn Thị Nga, việc Điều 6 chỉ viện dẫn “theo quy định của Luật này” có thể dẫn đến cách hiểu, hành vi bị cấm chỉ giới hạn trong trường hợp vi phạm các điều kiện của Luật Kinh doanh bất động sản, trong khi trên thực tế việc vi phạm điều kiện theo Luật Đầu tư hoặc Luật Đất đai cũng có thể làm cho hoạt động kinh doanh trở thành trái pháp luật.
Vì vậy, PGS TS Nguyễn Thị Nga đề xuất sửa đổi khoản 1 Điều 6 từ nội dung “Các hành vi bị nghiêm cấm trong kinh doanh bất động sản” theo hướng “Kinh doanh bất động sản không đủ điều kiện theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan…”.
Ngoài vấn đề đã nêu, tham gia góp ý Dự thảo Luật (sửa đổi), GS TS Trần Ngọc Đường, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng cho rằng, khoản 1 Điều 1 Dự thảo Luật quy định: “Luật này quy định về kinh doanh bất động sản, quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong kinh doanh bất động sản và quản lý Nhà nước về kinh doanh bất động sản”. Đây là quy định không sai nhưng còn khái quát, bởi kinh doanh bất động sản có nội dung rất rộng.
Do đó, GS TS Trần Ngọc Đường đề xuất, nghiên cứu bổ sung, liệt kê thêm những nội dung cơ bản về kinh doanh bất động sản, để giúp điều luật rõ ràng và cụ thể hơn.
Bên cạnh đó, theo GS TS Trần Ngọc Đường, để hoàn thiện Chương I của Dự thảo Luật, cần tập trung rà soát bảo đảm tính thống nhất với Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Xây dựng, Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư và Bộ luật Dân sự.
Chỉ quy định nguyên tắc và chính sách cơ bản, không nên luật hóa các quy định mang tính chuyên môn nghiệp vụ sâu hoặc các thủ tục hành chính dễ thay đổi. Đồng thời, bổ sung các quy định về chuyển đổi số, dữ liệu số, giao dịch điện tử, công khai và liên thông dữ liệu để đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường bất động sản minh bạch, hiện đại.
Đồng quan điểm, không ít ý kiến cũng cho hay, các quy định tại Dự thảo Luật (sửa đổi) nên được hoàn thiện theo hướng minh bạch, đồng bộ và phù hợp thực tiễn, bởi việc này không chỉ doanh nghiệp được hưởng lợi từ môi trường kinh doanh thuận lợi hơn mà người dân cũng sẽ được bảo vệ tốt hơn về quyền lợi, qua đó góp phần xây dựng một thị trường bất động sản phát triển lành mạnh và bền vững.
