Tán thành sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi) tuy nhiên, để Luật khi được ban hành đi vào thực tiễn, góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật (sửa đổi), không ít ý kiến đề nghị, làm rõ ranh giới giữa các chính sách.
Như đã thông tin, việc sửa đổi Luật Nhà ở nhằm tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, an toàn; đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đầu tư xây dựng; phát triển đa dạng các loại hình nhà ở, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở; đồng thời khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn.
Dự thảo Luật (sửa đổi) được xây dựng gồm 13 Chương, 145 Điều, giảm 53 Điều so với Luật hiện hành. Nội dung sửa đổi tập trung vào 6 nhóm chính sách lớn, bao quát các vấn đề từ phát triển, sở hữu, tài chính, quản lý, sử dụng đến giao dịch về nhà ở.
Một trong những định hướng đáng chú ý của Dự thảo Luật (sửa đổi) là ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, từng bước hình thành thị trường cho thuê ổn định, lâu dài. Dự thảo dành một chương riêng điều chỉnh loại hình này, làm rõ nguồn vốn đầu tư, quỹ đất, chính sách ưu đãi, giá thuê và cơ chế quản lý. Chính phủ đồng thời đề xuất xây dựng Quỹ nhà ở tại địa phương nhằm tạo nguồn lực bền vững cho việc đầu tư, tạo lập quỹ nhà cho thuê.
Bên cạnh đó, Dự thảo bổ sung chính sách phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp; hoàn thiện chính sách nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và các loại nhà ở dành cho nhóm đối tượng chính sách. Một số cơ chế đặc thù đã được thực tiễn kiểm nghiệm trong phát triển nhà ở xã hội cũng được nghiên cứu luật hóa, gắn với yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc mua, bán, cho thuê, thuê mua, hạn chế tình trạng trục lợi chính sách...
Tán thành sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi), tuy nhiên, để Luật khi được ban hành đi vào thực tiễn, góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật (sửa đổi), không ít ý kiến đề nghị, làm rõ ranh giới giữa các chính sách.
Thẩm tra sơ bộ Dự án Luật này mới đây, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội tán thành sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi), đồng thời cho rằng, các nhóm chính sách cơ bản đã bám sát chủ trương, định hướng về phát triển nhà ở.
Tuy nhiên, theo Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, đây là Dự án Luật có nội dung phức tạp, liên quan trực tiếp đến nhiều luật và tác động lớn đến người dân, doanh nghiệp, do đó các chính sách mới cần được tiếp tục nghiên cứu thận trọng, đánh giá tác động đầy đủ.
Tham gia góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự án Luật, một số ý kiến đề nghị làm rõ hơn chính sách đối với nhà ở thương mại giá phù hợp, nhất là tiêu chí xác định “giá phù hợp” và sự khác biệt với nhà ở thương mại thông thường, nhà ở xã hội. Việc thiết kế chính sách phải tránh giao thoa về đối tượng, cơ chế ưu đãi và giới hạn lợi nhuận, qua đó hạn chế vướng mắc trong tổ chức thực hiện.
Đối với nhà ở cho thuê, cần phân định rõ với hoạt động cho thuê nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ của cá nhân. Đồng thời, Dự thảo cần quy định đầy đủ quyền, nghĩa vụ của bên cho thuê và bên thuê, tạo cơ sở cho mô hình nhà ở cho thuê phát triển ổn định, góp phần từng bước thay đổi tâm lý phải sở hữu nhà ở.
Cùng với các vấn đề đã nêu, một số ý kiến cũng đề nghị làm rõ mô hình tổ chức, hoạt động và nguồn lực của Quỹ nhà ở tại địa phương, bảo đảm không làm phát sinh tổ chức bộ máy mới; đồng thời đánh giá kỹ các chính sách ưu đãi đối với chủ đầu tư và việc mở rộng nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở.
Trước đó, tại Hội thảo góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức vừa qua, góp ý Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), một số chuyên gia cũng cho rằng, Dự thảo cần tiếp tục hoàn thiện quy định về hạn chế chuyển nhượng đối với nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá phù hợp.
Bởi, việc quy định cứng thời hạn tối thiểu 5 năm đối với việc chuyển nhượng nhà ở thương mại giá phù hợp, trong khi đối với nhà ở xã hội lại giao Chính phủ quy định. Việc áp dụng hai cơ chế khác nhau đối với các loại hình nhà ở cùng hướng tới mục tiêu chính sách là chưa thật sự hợp lý và làm giảm tính linh hoạt trong điều hành.
Bên cạnh đó, Dự thảo cũng chưa phân biệt bản chất giữa các nhóm đối tượng được mua nhà ở xã hội. Trong đó, nhóm người bị Nhà nước thu hồi đất nhưng chưa được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở được hỗ trợ nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp khi thu hồi đất, không phải theo chính sách an sinh dành cho người khó khăn về nhà ở hoặc thu nhập. Vì vậy, việc áp dụng chung cơ chế hạn chế chuyển nhượng với các nhóm chính sách xã hội khác chưa phản ánh đúng bản chất của chính sách.
