Một nhiệm vụ then chốt của Quốc hội khóa XVI đầu nhiệm kỳ là thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo nền tảng pháp lý, thể chế, động lực chính sách đưa đất nước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Tại Kỳ họp đầu tiên, Quốc hội khóa XVI đã thể hiện sự linh hoạt, lắng nghe đề xuất của Chính phủ về những vấn đề “nóng” trong thực tiễn, xây dựng chương trình thể chế chính sách kịp thời nhằm đáp ứng yêu cầu về nhiệm vụ quản lý điều hành, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Đây là chia sẻ của đại biểu Trần Văn Lâm, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh với Diễn đàn Doanh nghiệp bên hành lang Quốc hội.
Đây là Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI, với nhiều vấn đề cần được xem xét, thảo luận theo chức năng nhiệm vụ và thẩm quyền. Một trong những điểm nhấn đặc biệt của kỳ họp này, Quốc hội đã thể hiện sự linh hoạt, kịp thời trước những đề xuất của Chính phủ về những vấn đề “nóng” từ tình hình thực tiễn, để từ đó có những cái quyết đáp đáp ứng yêu cầu, giải quyết tình hình thực tiễn theo như đề xuất của Chính phủ.
Trong đó, có những vấn đề lớn như: xem xét chính sách đối với thuế xăng dầu, tình hình kinh tế - xã hội, hay xem xét chính sách đối với thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và thuế đối với xe điện. Đây đều là những chính sách cần thiết để kịp thời ứng phó với những biến động, diễn biến “nóng” hiện nay.
Sự linh hoạt, ứng biến này, là cơ sở, tiền đề để xây dựng thể chế chính sách đáp ứng kịp thời yêu cầu về nhiệm vụ trong quản lý điều hành của Chính phủ, hỗ trợ cho Chính phủ. Không chỉ có vậy, đây cũng là một trong những cơ sở cần thiết để giúp quá trình quản lý điều hành hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số một cách khả thi trong nhiệm kỳ này.

Không chỉ có vậy, các chính sách xã hội chăm lo đến đời sống lao động, việc làm, an sinh, cũng đã được thể chế, luật hóa và từng bước hoàn thiện để bao phủ đến các đối tượng, trong các lĩnh vực. Đặc biệt là đối với những đối tượng yếu thế, Quốc hội cũng đã có những Chương trình mục tiêu quốc gia hướng tới như: xóa đói giảm nghèo, chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc miền núi, hay trong các chính sách đặc thù về y tế, về văn hóa, về giáo dục thì đều có những chính sách hướng tới hỗ trợ các đối tượng khó khăn, người yếu thế, các chính sách đối với phụ nữ, trẻ em...
Trong thời gian vừa qua, Quốc hội đã thể hiện quyết tâm trong chuyển đổi số, đi đầu trên một số lĩnh vực. Và cho đến thời điểm này, công tác chuyển đổi số trong hoạt động của Quốc hội đã đạt được những kết quả rất quan trọng.
Về cơ bản những tài liệu, thông tin được chuyển tải đến cho đại biểu đã được thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số, từ đó giúp các đại biểu có cơ sở dữ liệu phục vụ cho công tác nghiên cứu và khai thác sử dụng trong quá trình hoạt động.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là cơ sở dữ liệu ban đầu phục vụ cho các đại biểu, còn đối với các đại biểu Quốc hội trong điều kiện chuyển đổi số hiện nay, để thực hiện nhiệm vụ đại biểu của mình không phải chỉ dựa vào một nền tảng số ban đầu mà Quốc hội tạo lập, mà cần phải có thêm các yếu tố khác.
Trong đó, tinh thần xây dựng pháp luật để đáp ứng yêu cầu về chuyển đổi số, thể hiện trong thể chế, trong luật pháp chính sách vẫn là những đòi hỏi cao nhất. Chúng ta cần hoàn thiện luật pháp chính sách trên tất cả các lĩnh vực đáp ứng yêu cầu của chuyển đổi số hiện nay.
Quốc hội phải xây dựng chính sách, xây dựng luật pháp phù hợp với mục tiêu, yêu cầu chuyển đổi số để cả xã hội, cả hoạt động luật pháp của xây dựng, hoàn thiện và thực hiện, thực thi luật pháp trong hệ thống chính trị tới đây có sự chuyển đổi mạnh mẽ về chuyển đổi số.
Đây là yêu cầu đầu tiên, đòi hỏi đại biểu Quốc hội không chỉ sử dụng thuần thục các công cụ số, mà còn phải am hiểu sâu sắc chuyển đổi số trên các lĩnh vực khác.
Các đại biểu hiện nay, đặc biệt là các đại biểu trẻ, những đại biểu mới, có rất nhiều đại biểu đã và đang sử dụng công nghệ, công cụ số rất thành thạo. Ngoài những công cụ số của Quốc hội, những công cụ nền tảng số hiện nay trong xã hội như các trang tin, các phương tiện khai thác thông tin trên nền tảng số cũng được các đại biểu sử dụng để phục vụ cho nhiệm vụ công tác Quốc hội.
Vì vậy, theo tôi để thúc đẩy chuyển đổi số và phát huy hiệu quả của “nghị trường số”, yêu cầu thứ nhất về khả năng sử dụng công cụ số và yêu cầu thứ hai là khả năng đưa tinh thần chuyển đổi số vào trong hệ thống luật pháp sẽ là những yếu tố cần thiết trong thời gian tới.
Các đại biểu mới thể hiện cho sự đổi mới của Quốc hội, đây là một yêu cầu cơ bản về chuyển tiếp các thế hệ. Các đại biểu mới mặc dù là mới nhưng cũng đều là những người đã có nhiều năm kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, đã được các cơ quan chức năng cân nhắc xem xét giới thiệu, và được cử tri lựa chọn một cách kỹ lưỡng. Vì vậy, chất lượng đại biểu lần này được bầu vào đại biểu Quốc hội là rất tốt.
Tôi tin tưởng rằng, những đại biểu này hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ mà cử tri giao phó.
Thực tế chúng ta đã thấy, ngay từ những phiên họp đầu tiên, các nội dung thảo luận mặc dù có rất nhiều đại biểu mới tham gia, nhưng chính những đại biểu mới này đã thổi vào trong đó tinh thần, khí thế, và những thông tin mới.
Những đại biểu mới không chỉ mang đến nghị trường, các cuộc thảo luận ở Quốc hội sự sôi nổi, sâu sắc, mà còn đem đến rất nhiều ý kiến mang hơi thở cuộc sống, từ đó giúp nâng cao chất lượng các thảo luận, đóng góp tích cực vào hoạt động của Quốc hội.