Thúc đẩy giải ngân đầu tư công trong 6 tháng cuối năm sẽ là động lực cho nhiều nhóm ngành tăng trưởng và hưởng lợi.
Cho đến nay, Quốc hội đã thông qua nhiều luật sửa đổi như Luật Đầu tư công, Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư PPP, Luật Đấu thầu… nhằm tháo gỡ vướng mắc về pháp lý, rút ngắn thời gian triển khai dự án và đẩy nhanh phê duyệt đầu tư thông qua phân cấp, phân quyền. Các quy định mới cũng xử lý các khó khăn về giải phóng mặt bằng, huy động vốn, các dự án BT. Nhờ đó, giải ngân đầu tư công được kỳ vọng sẽ tăng tốc trong giai đoạn cuối năm. Các dự án trọng điểm (cao tốc, vành đai, cảng hàng không, đường sắt) đã được tháo gỡ từ đầu năm, hoàn tất thủ tục đầu tư và bàn giao vốn.
Theo các chuyên gia Agriseco, việc thúc đẩy giải ngân đầu tư công kỳ vọng sẽ tạo ra các tác động lan tỏa đến nhiều nhóm ngành như vật liệu xây dựng, xây dựng hạ tầng, xây lắp điện, bất động sản, logistics. Đầu tư công được coi là động lực tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh các động lực tăng trưởng kinh tế khác như tiêu dùng, xuất khẩu dự kiến tăng chậm lại trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động.
Theo tính toán của Cục thống kê (Bộ Tài chính), giải ngân đầu tư công tăng thêm 1% có thể giúp GDP tăng khoảng 0,058 điểm phần trăm. Gói đầu tư công quy mô lớn, cùng tiến độ cải thiện và chính sách điều hành quyết liệt, là nền tảng quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026.
Thông tin từ Kho bạc Nhà nước cho biết tổng số vốn đầu tư công thuộc kế hoạch năm 2026 đã thanh toán và chi trả qua hệ thống tính đến giữa tháng 6 đạt 188.832 tỷ đồng trên tổng kế hoạch 923.098 tỷ đồng. Trong cơ cấu nguồn vốn thực hiện, vốn trong nước thanh toán đạt 186.600 tỷ đồng, bằng 20,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Đối với nguồn vốn ngoài nước, số vốn xác nhận thanh toán qua Kho bạc Nhà nước đạt 2.232 tỷ đồng, tương đương 12,6% kế hoạch được giao.
Như vậy với tiến độ giải ngân đầu tư công trong 6 tháng đầu năm, dự báo nửa cuối năm, những ngành sau sẽ được hưởng lợi. Đó là: Nhóm vật liệu xây dựng được hưởng lợi trực tiếp ngay sau giai đoạn giải phóng mặt bằng, khi các dự án bước vào thi công cho đến khi hoàn thành. Với ngành thép, các doanh nghiệp sản xuất và cung ứng thép cho công trình hạ tầng sẽ hưởng lợi nhờ nhu cầu tiêu thụ tăng...
Với ngành xi măng và đá xây dựng, nơi chi phí vận chuyển ảnh hưởng lớn, các doanh nghiệp có vị trí gần dự án và thị phần lớn sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Đặc biệt, ngành đá xây dựng được kỳ vọng tăng trưởng tốt nhờ nhu cầu tiêu thụ đá tăng cao trong tình trạng thiếu đất san lấp tại các dự án lớn như cao tốc Bắc Nam, sân bay Long Thành, đường sắt. Do đó, Agriseco kỳ vọng các doanh nghiệp đầu ngành đá, sở hữu các mỏ đá với trữ lượng lớn, vị trí nằm gần các dự án trọng điểm sẽ được hưởng lợi.
Nhóm xây dựng hạ tầng được hưởng lợi trực tiếp nhờ thi công các dự án đầu tư công trọng điểm. Một số dự án hạ tầng giao thông trọng điểm như cao tốc Bắc Nam, đường sắt Bắc Nam, sân bay Long Thành, Gia Bình, vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh, vành đai 4 – Vùng Thủ đô, Sân vận động Trống Đồng, Cần Giờ. Giá trị hợp đồng mới dự kiến tăng sẽ giúp các doanh nghiệp mở rộng bac và duy trì được dòng tiền ổn định trong giai đoạn tới, đặc biệt là các nhà thầu lớn, có kinh nghiệm thi công dự án. Tuy nhiên, biên lợi nhuận có thể chịu ảnh hưởng do giá nguyên vật liệu đầu vào tăng mạnh ảnh hưởng đến chi phí xây dựng khi chi phí nguyên vật liệu chiếm 65-70% tổng chi phí xây dựng.
Nhóm xây lắp hạ tầng điện (trạm biến áp, đường dây) dự kiến hưởng lợi trực tiếp khi hạ tầng năng lượng đang được Chính phủ tập trung đẩy mạnh giúp đảm bảo an ninh năng lượng, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là thu hút FDI và nâng cao vị thế quốc gia điển hình dự án đường dây 500kV, năng lượng tái tạo, nhiệt điện LNG, thủy điện. Hiện tại, các thách thức liên quan đến thiếu hụt nguồn điện đang cản trở các doanh nghiệp FDI đầu tư vào Việt Nam.
Nhóm xây lắp điện kỳ vọng sẽ hưởng lợi rõ ràng nhất nhờ khối lượng công việc dự kiến tăng cao trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện gia tăng, đặc biệt tại các khu công nghiệp, trung tâm sản xuất. Trong bối cảnh cơ sở hạ tầng của Việt Nam đang phát triển, hàng loạt chính sách được ban hành như Quy hoạch Điện VIII, Khởi động lại nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận, phát triển Dự án Năng lượng tái tạo, Điện khí LNG, Điện gió ngoài khơi… sẽ góp phần hóa giải bài toán nguồn cung năng lượng tăng theo chu kỳ tăng trưởng của nền kinh tế.
