Hướng dẫn thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW đặt ra các nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý và phát triển báo chí, truyền thông trong giai đoạn mới.
Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương vừa ban hành Công văn 181-CV/BTGDV ngày 2/6/2026, hướng dẫn quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, truyền thông trên không gian mạng trong tình hình mới và Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư về hoạt động xuất bản.
Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương yêu cầu quán triệt, tuyên truyền và triển khai hiệu quả Chỉ thị 05-CT/TW về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động báo chí, truyền thông trong giai đoạn mới. Nội dung trọng tâm là khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của báo chí cách mạng với tư cách là lực lượng tiên phong, xung kích trên mặt trận tư tưởng của Đảng, là bộ phận không tách rời của sự nghiệp cách mạng.
Chỉ thị nhấn mạnh nguyên tắc Đảng lãnh đạo trực tiếp, toàn diện đối với báo chí; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo; hệ thống chính trị có trách nhiệm tạo điều kiện để báo chí phát triển. Đồng thời, yêu cầu đổi mới tư duy, phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý theo hướng xây dựng môi trường thuận lợi để báo chí phát huy bản chất cách mạng, thực hiện tốt sứ mệnh chính trị và xã hội.
Chuyển đổi số được xác định là giải pháp chiến lược; đổi mới quản lý là yếu tố then chốt; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là nhân tố quan trọng. Cùng với đó là hoàn thiện thể chế, chính sách, cơ chế đột phá nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đầu tư công nghệ và tài chính, nâng cao năng lực làm chủ không gian mạng.
Việc triển khai tập trung vào 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm như: tăng cường sự lãnh đạo của Đảng; hoàn thiện pháp luật về báo chí; xây dựng hệ thống báo chí tinh gọn, hiện đại; khuyến khích sáng tạo nội dung bằng công nghệ mới; kiện toàn tổ chức bộ máy và công tác cán bộ; tăng cường kiểm tra, giám sát; quản lý hiệu quả các nền tảng xuyên biên giới; nâng cao trách nhiệm cơ quan chủ quản; siết chặt kỷ luật thông tin; đẩy mạnh giáo dục, hướng dẫn người dân sử dụng internet, mạng xã hội an toàn, lành mạnh.
Bên cạnh đó, các cơ quan, đơn vị cần tổng kết thực tiễn, nhân rộng mô hình hiệu quả, biểu dương điển hình tiên tiến, đồng thời kiên quyết đấu tranh với các quan điểm sai trái, thông tin độc hại, phản văn hóa trên không gian mạng.
Hướng dẫn triển khai Chỉ thị 05-CT/TW xác định rõ trách nhiệm của các cấp ủy, cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị nhằm bảo đảm việc thực hiện đồng bộ, hiệu quả các mục tiêu phát triển báo chí, truyền thông trong giai đoạn mới.
Đối với các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương, các bộ, ngành và cơ quan trung ương, nhiệm vụ trọng tâm là quán triệt sâu sắc nội dung Chỉ thị; xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế; xác định rõ trách nhiệm, lộ trình và cơ chế phối hợp. Các đơn vị cần tăng cường lãnh đạo công tác thông tin, tuyên truyền trên báo chí và không gian mạng; chủ động định hướng dư luận xã hội; nâng cao hiệu quả các kênh thông tin chính thống; phát huy lực lượng nòng cốt trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đồng thời, tăng cường quản lý nhà nước đối với báo chí, truyền thông và thông tin trên không gian mạng; kịp thời phát hiện, xử lý thông tin xấu độc, vi phạm pháp luật; bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin; thực hiện tốt công tác phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí; bố trí nguồn lực phù hợp và tăng cường kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện Chỉ thị.
Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương giữ vai trò đầu mối chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức quán triệt, tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị; định kỳ sơ kết, tổng kết, báo cáo Bộ Chính trị; kịp thời đề xuất biểu dương các tập thể, cá nhân tiêu biểu và xử lý những vấn đề phát sinh.
Đảng ủy Quốc hội và Đảng ủy Chính phủ có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, giám sát việc xây dựng và triển khai các chương trình, kế hoạch thực hiện Chỉ thị; đồng thời rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách và nguồn lực nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho báo chí, truyền thông phát triển, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.
Quân ủy Trung ương và Đảng ủy Công an Trung ương được giao xây dựng kế hoạch bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin quốc gia; chủ động phòng ngừa, đấu tranh với các nguy cơ đe dọa trên không gian mạng.
Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có nhiệm vụ tham mưu Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chỉ thị; xây dựng kế hoạch triển khai các nhiệm vụ được giao với yêu cầu rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả; đồng thời thực hiện tốt vai trò quản lý nhà nước đối với báo chí, truyền thông và các nền tảng xuyên biên giới.
Đảng ủy Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung triển khai các nhiệm vụ liên quan đến phát triển hạ tầng, công nghệ và tăng cường quản lý các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, internet, mạng xã hội tại Việt Nam.
Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm xây dựng khung chương trình chuẩn đào tạo nguồn nhân lực báo chí, truyền thông chất lượng cao; phối hợp với các cơ quan liên quan nâng cao chất lượng các tạp chí khoa học, hướng tới chuẩn mực quốc tế.
Đảng ủy Bộ Tài chính được giao nghiên cứu các giải pháp tăng nguồn lực cho báo chí; sửa đổi, bổ sung cơ chế đặt hàng trong lĩnh vực báo chí theo hướng đặc thù, linh hoạt, áp dụng hình thức khoán chi phù hợp.
Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể Trung ương có nhiệm vụ xây dựng chương trình, kế hoạch triển khai Chỉ thị; phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của báo chí; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người làm báo. Trong đó, Hội Nhà báo Việt Nam tập trung bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao đạo đức nghề nghiệp; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chuẩn mực nghề báo; đồng thời phối hợp rà soát, đánh giá hiệu quả các giải báo chí toàn quốc.
Ban Tuyên giáo và Dân vận các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương có trách nhiệm tham mưu cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt và triển khai Chỉ thị; chủ động định hướng thông tin, tuyên truyền; duy trì hiệu quả công tác giao ban báo chí; theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát và tham mưu sơ kết, tổng kết theo quy định.
Đối với các cơ quan chủ quản và cơ quan báo chí, Chỉ thị yêu cầu tiếp tục rà soát, sắp xếp, củng cố tổ chức bộ máy; đổi mới mô hình hoạt động theo hướng tinh gọn, mạnh, hiện đại; nâng cao chất lượng nội dung, hiệu quả tuyên truyền và năng lực thực hiện nhiệm vụ chính trị trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển truyền thông đa nền tảng.
