Xe điện hóa Trung Quốc đang chi phối toàn cầu. Sức mạnh bao trùm nhiều thị trường lớn. Tuy nhiên, chất lượng, độ an toàn vẫn là câu hỏi.
Báo cáo của Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cho biết, năm 2025 thị trường toàn cầu tiêu thụ hơn 20 triệu xe điện hóa,bao gồm xe thuần điện (EV) và xe hybrid sạc ngoài (PHEV). Trong đó, các thương hiệu Trung Quốc chiếm 60% doanh số bán xe điện hóa toàn cầu, với khoảng 12 triệu xe.
Về lượng sản xuất, có gần 22 triệu xe điện hóa xuất xưởng trên thế giới năm 2025. Riêng xe sản xuất tại Trung Quốc, đạt khoảng 16 triệu chiếc, chiếm khoảng 75% tổng lượng sản xuất trên toàn cầu. Không chỉ xe, các công ty Trung Quốc cũng dẫn đầu về thị phần pin trong năm 2025. Cell pin do Trung Quốc sản xuất cũng chiếm khoảng 75% tổng lượng dùng chế tạo pin cho xe điện hóa trên toàn cầu.
Về xuất khẩu, có khoảng 5,5 triệu xe điện hóa được luân chuyển, bán giữa các nước trên thế giới trong 2025. Riêng xe từ Trung Quốc chiếm khoảng 45%, tức khoảng hơn 2,5 triệu xe, tăng gấp đôi so với 2024.
Tính riêng về thị trường nội địa Trung Quốc, doanh số xe điện hóa đạt hơn 13 triệu xe trong năm 2025, tăng xấp xỉ 20% so với năm 2024. Tốc độ tăng trưởng đã chậm lại so với đoạn 2020-2024 đạt trung bình hơn 75%/năm. Do lượng tiêu thụ trong nước thấp hơn 20% lượng sản xuất ra, thị trường xe điện hóa Trung Quốc xuất hiện tình trạng cùng vượt cầu. Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng thúc đẩy các hãng xe nước này tìm đường xuất khẩu ô tô ra các thị trường khác.
Theo IEA, xe điện hóa nhập khẩu nguyên chiếc tại thị trường Đông Nam Á năm 2025 đạt hơn 300.000 chiếc, tăng hơn gấp đôi so với 2024. Gần như toàn bộ số xe này đến từ Trung Quốc. Xe điện hóa của Trung Quốc bao trùm các thị trường lớn trong khu vực, chiếm khoảng 75% thị phần tại Thái Lan và Indonesia, 80% tại Malayisa.
Ngoài ra, còn xe điện hóa Trung Quốc sản xuất lắp ráp ngay tại chỗ. Tính chung, doanh số bán xe điện hóa có nguồn gốc Trung Quốc đạt hơn 500.000 chiếc, chiếm trên 50% tổng doanh số bán xe điện hóa tại Đông Nam Á.
Dù vậy xe điện hóa của Trung Quốc cũng đang có nhiều vấn đề. Mới đây nhất là cảnh báo nhiều loại pin xe điện hóa có thể gặp sự cố hàng loạt. Phát biểu tại Hội nghị Pin Năng lượng Thế giới 2026 diễn ra ở thành phố Nghi Tân, tỉnh Tứ Xuyên, Chủ tịch Công ty CATL, hãng sản xuất pin xe lớn nhất Trung Quốc lo ngại, việc rút ngắn chu kỳ thử nghiệm xe điện hóa là nguyên nhân khiến nhiều dòng pin gặp sự cố theo lô.
.jpg)
Các hãng xe Trung Quốc đa tung ra hơn 600 mẫu xe mới trong nửa đầu năm 2026, bình quân hơn 3 mẫu xe mỗi ngày. Tốc độ ra xe quá nhanh khiến các thử nghiệm bị cắt giảm, không có đủ thời gian để đánh giá. Chu kỳ kiểm chứng độ tin cậy dài hạn của pin, vốn cần 18 đến 24 tháng, bị giảm xuống còn 12 tháng hoặc ngắn hơn. Trong khi đó, giá bán xe điện giảm đáng kể trong nửa đầu năm 2026. Giá cell pin LFP rơi xuống dưới mức thấp 0,35 nhân dân tệ/Wh (0,049 USD/Wh), cũng gây áp lực lên chất lượng pin sản xuất ra.
Các Cell pin do Trung Quốc sản xuất chiếm khoảng 75% tổng lượng dùng chế tạo pin cho xe điện hóa trên toàn cầu, lên tới cả nghìn GWh/năm. Ở quy mô sản xuất khổng lồ này, dù tỷ lệ lỗi rất nhỏ cũng có thể dẫn đến số lượng lớn cell pin hỏng đi vào quy trình lắp ráp và hiện diện trên các dòng xe lưu thông.
Một vấn đề cần quan tâm là độ tin cậy ở cấp độ cell pin và an toàn ở cấp độ toàn xe. Các bài kiểm tra khắc nghiệt trên cell đơn lẻ, chỉ đánh giá mức độ an toàn trong điều kiện phòng thí nghiệm. Những thử nghiệm này không phản ánh đầy đủ đặc tính vận hành của toàn bộ bộ pin khi chịu va chạm thực tế, vốn đi kèm các biến dạng động, nứt vỡ vỏ bảo vệ hay hư hỏng hệ thống làm mát.
Cảnh báo của Chủ tịch CATL làm dấy lên lo ngại, liệu chu kỳ phát triển xe ngày càng bị rút ngắn, có còn đủ thời gian để phát hiện các khuyết tật pin trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt hay không?
