Ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc có tốc độ phát triển sản phẩm rất nhanh. Tốc độ đổi mới quá nhanh có mang lại lợi ích, hay khiến chất lượng đi xuống?
Trước đây, một mẫu ô tô mới thường có vòng đời kéo dài từ 5-8 năm, sau đó sẽ được nâng cấp hoặc thay thế. Với những mẫu xe đã được chứng minh về độ bền và sự tin cậy, vòng đời còn được duy trì lâu hơn.
Việc kéo dài vòng đời sản phẩm, không chỉ chứng minh về độ bền và sự tin cậy mà còn giúp các nhà sản xuất giảm chi phí phát triển, tối ưu quy mô sản xuất, tối ưu lợi nhuận, còn người tiêu dùng yên tâm sử dụng chiếc xe dài lâu. Đây là giải pháp mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp lẫn khách hàng.
Nhưng ngày nay thì khác. Trung Quốc là một ví dụ. Theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu và Công nghệ Ô tô Trung Quốc, nửa đầu năm 2026 có tới 650 mẫu xe, bao gồm các phiên bản nâng cấp và các mẫu xe hoàn toàn mới được tung ra thị trường nước này, bình quân hơn 3,5 mẫu xe mỗi ngày.
Ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc hiện nay có tốc độ phát triển sản phẩm rất nhanh. Tốc độ đổi mới đã được rút ngắn chỉ còn từ 18 - 24 tháng. Việc nâng cấp và cải tiến đã trở thành chuyện thường ngày.
Trong bối cảnh doanh số tăng trưởng chậm lại, cạnh tranh ngày càng gay gắt và "cuộc chiến" giảm giá vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc, các hãng buộc phải liên tục cập nhật sản phẩm để thu hút khách hàng và giành thêm thị phần. Các hãng xe không ngừng đưa ra những mẫu xe hiện đại hơn, nhiều công nghệ hơn, để vượt lên trước đối thủ. Nhưng câu hỏi đặt ra là liệu tốc độ đổi mới quá nhanh có thực sự mang lại lợi ích, hay đang khiến chất lượng sản phẩm đi xuống?
Ô tô hiện đại giờ được trang bị hàng loạt công nghệ tân tiến gồm các loại camera, cảm biến radar và hệ thống hỗ trợ lái nâng cao (ADAS). Thế nhưng, ô tô hiện đại tích hợp ngày càng nhiều hệ thống điện tử và tính năng thông minh, cũng trở nên phức tạp hơn.
Một trong những vấn đề được nhắc đến nhiều nhất là các hãng xe Trung Quốc sẵn sàng sao chép, bắt chước nhau, thay vì đầu tư cho đổi mới sáng tạo. Tình trạng này chủ yếu giúp sản phẩm đua tranh về thời gian, giá cả và thông số kỹ thuật, nhưng dẫn đến một thị trường ngập tràn những "đổi mới giả tạo”. Tiếp đến là cắt giảm các thử nghiệm. Việc thử nghiệm xe bị cắt giảm, sẽ giúp tiết kiệm chi phí nhưng gây lo ngại về độ tin cậy. Trong khi đó, ô tô là loại hàng hóa có giá trị cao, liên quan đến tính mạng con người, đòi hỏi phải trải qua các quy trình thử nghiệm nghiêm ngặt.
Công ty Dongchedi của Trung Quốc gần đây đã tiến hành thử nghiệm đánh giá về hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS) được trang bị phổ biến trên 36 mẫu mã ô tô của nhiều thương hiệu hàng đầu như Tesla, BYD, Mercedes-Benz, Honda, Xpeng... Cuộc thử nghiệm mô phỏng 15 tình huống giao thông nguy hiểm, bao gồm 6 tình huống trên môi trường cao tốc và 9 tình huống trên đường phố, đô thị với 216 vụ va chạm, để đánh giá khả năng phản ứng của hệ thống ADAS trên từng mẫu xe.
Kết quả thử nghiệm cho thấy, dù được trang bị đầy đủ các tính năng an toàn hiện đại nhưng nhiều mẫu xe của các hãng ô tô Trung Quốc lại thể hiện đáng thất vọng. Với các bài thử nghiệm trên cao tốc, các mẫu xe Trung Quốc đều đạt điểm số thấp, thậm chí không vượt qua bài thử nghiệm nào trong tổng số 5 bài kiểm tra. Còn trong đô thị đa số những mẫu xe từ các thương hiệu như BYD, Xpeng, Xiaomi chỉ đạt kết quả trung bình, thậm chí trung bình kém, chỉ vượt qua từ 3 - 5 trên tổng số 9 bài kiểm tra.
Nếu xu hướng này tiếp tục, người tiêu dùng có thể là bên chịu nhiều rủi ro. Không những thế, tốc độ ra mắt sản phẩm mới dày đặc, còn khiến cho vòng đời sản phẩm ngắn và nhanh lỗi thời. Những chiếc xe mua về sử dụng chưa được bao lâu đã mất giá thê thảm, bán lại không được, càng sử dụng càng mất giá trị.
