Chiều 4/5, buổi họp báo thông tin về Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã diễn ra tại Hà Nội.
Tại buổi họp báo, bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết, công tác chuẩn bị Đại hội đang được triển khai bài bản, đồng bộ, với nhiều đổi mới về nội dung, phương thức hoạt động và chương trình hành động trong nhiệm kỳ tới. Những nội dung này được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Bà Hà Thị Nga khẳng định: Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI là một kỳ Đại hội đặc biệt, diễn ra trong bối cảnh có nhiều đổi mới quan trọng. Đây là kỳ Đại hội có nhiệm kỳ được rút ngắn theo sự cho phép của Bộ Chính trị, Ban Bí thư nhằm bảo đảm sự đồng bộ với tiến trình Đại hội Đảng các cấp.
Theo bà Hà Thị Nga, thời gian qua các tiểu ban đã làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, triển khai bài bản, chuyên nghiệp trên tất cả các mặt, từ xây dựng văn kiện, công tác nhân sự đến hậu cần, tuyên truyền. Đến nay, các nội dung cơ bản, cốt lõi của Đại hội đã được tham mưu, hoàn thiện ở những bước cuối, đang được gấp rút rà soát để bảo đảm lễ khai mạc diễn ra thành công, suôn sẻ.
Bên cạnh đó, bà Nga cũng nhấn mạnh vai trò của MTTQ Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đã có sự thay đổi căn bản, không chỉ dừng lại ở phương thức hoạt động truyền thống mà ngày càng mở rộng, toàn diện hơn. Điều 9 của Hiến pháp 2013 sau khi được bổ sung, điều chỉnh đã quy định rõ các tổ chức chính trị - xã hội được tổ chức, hoạt động thống nhất trong MTTQ Việt Nam. Cùng với đó, Kết luận 230-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về danh sách 29 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của MTTQ trong việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Trên cơ sở đó, Đại hội lần thứ XI được xác định không chỉ là dịp tổng kết mà còn mang ý nghĩa cụ thể hóa các chủ trương, quyết sách của Đảng đối với MTTQ và các hội quần chúng. Nội dung này được thể hiện rõ trong mục tiêu, nhiệm vụ, 7 chương trình hành động cùng các khâu đột phá trong nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Trong khuôn khổ họp báo, ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã trình bày thông tin khái quát về Đại hội. Theo đó, Đại hội có 1.138 đại biểu chính thức, bao gồm Ủy viên Ủy ban Trung ương đương nhiệm, đại biểu do các địa phương và tổ chức thành viên cử, đại biểu chỉ định, người Việt Nam ở nước ngoài và cán bộ Mặt trận chuyên trách. Cơ cấu độ tuổi đa dạng, trong đó nhóm từ 41 - 60 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất; đại biểu trẻ nhất 23 tuổi và cao tuổi nhất 97 tuổi. Ngoài ra, dự kiến có khoảng 200 đại biểu khách mời là lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ ngành, địa phương, tổ chức quốc tế và cơ quan báo chí.
Về nội dung, Đại hội mang chủ đề “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”, với Báo cáo chính trị tập trung nâng cao vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ trong phát huy dân chủ, truyền thống yêu nước và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, hướng tới mục tiêu xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc. Chương trình hành động nhiệm kỳ mới gồm 7 nội dung trọng tâm: đẩy mạnh tuyên truyền, củng cố đồng thuận xã hội; bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Nhân dân, tăng cường giám sát và phản biện; thúc đẩy thi đua phát triển kinh tế - xã hội, gìn giữ văn hóa; tham gia phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số; phát huy vai trò tự quản của cộng đồng; mở rộng đối ngoại nhân dân; và đổi mới tổ chức, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.
Liên quan đến công tác nhân sự, ông Nguyễn Tuấn Anh cho biết, cơ cấu dự kiến bảo đảm tính đại diện với tỷ lệ nữ 23,31%, ngoài Đảng 50,62%, dân tộc thiểu số 26,57% và tôn giáo 19,55%. Dự kiến Ủy ban Trung ương khóa XI có 72 Ủy viên Đoàn Chủ tịch (hiệp thương 70 vị), Ban Thường trực gồm 12 vị và 8 Phó Chủ tịch không chuyên trách. Đại hội dự kiến diễn ra trong 3 ngày, từ 11 đến 13/5/2026 với các nội dung quan trọng về tổng kết nhiệm kỳ và định hướng hoạt động thời gian tới.
Ngoài các thông tin về Đại hội, buổi họp báo cũng làm rõ những vấn đề được dư luận quan tâm, đặc biệt là phương hướng, nhiệm vụ và các định hướng lớn trong nhiệm kỳ tới của MTTQ Việt Nam. Trả lời về kết quả, khó khăn và định hướng triển khai chương trình chuyển đổi số, ông Nguyễn Bá Cát - Phó Chánh văn phòng, Giám đốc Trung tâm Thông tin và chuyển đổi số cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhấn mạnh: Thời gian qua công tác chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ Việt Nam đã được quan tâm, triển khai đồng bộ và đạt nhiều kết quả nổi bật.
Theo đó, hệ thống văn bản nền tảng đã được ban hành tương đối đầy đủ, tạo cơ sở định hướng lâu dài. Công tác chỉ đạo, điều hành có chuyển biến rõ rệt nhờ ứng dụng công nghệ số và các nền tảng dùng chung. Lần đầu tiên, hệ thống điều hành tác nghiệp được triển khai với hơn 50.000 tài khoản; đồng thời hình thành các nền tảng như “mặt trận số”, cơ sở dữ liệu trực tuyến, trợ lý ảo AI… kết nối từ Trung ương đến cơ sở. MTTQ các cấp cũng tích cực phổ cập kỹ năng số cho người dân thông qua nhiều mô hình hỗ trợ tại cộng đồng.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Bá Cát cũng chỉ ra những khó khăn như tâm lý e ngại thay đổi của một bộ phận cán bộ; hạ tầng công nghệ thông tin ở cơ sở còn thiếu, chưa đồng bộ; năng lực số chưa đồng đều. Từ thực tiễn đó, chương trình hành động nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ tập trung vào ba trụ cột: nâng cao nhận thức số, thúc đẩy “bình dân học vụ số”; phát triển hệ sinh thái nền tảng số; và xây dựng hệ thống dữ liệu số gắn với bản đồ tương tác dân sinh. Qua đó, hoạt động của MTTQ được kỳ vọng sẽ ngày càng hiệu quả, gần dân và thích ứng tốt hơn với không gian số.
Liên quan đến việc điều chỉnh nội dung và phương thức triển khai các phong trào, cuộc vận động trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, cũng như định hướng đổi mới để nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực xã hội, ông Cao Xuân Thạo - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Công tác xã hội Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết, giai đoạn 2024-2025, thiên tai, bão lũ đã gây ảnh hưởng lớn đến đời sống và kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh đó, MTTQ Việt Nam đã chủ động triển khai hiệu quả các hoạt động an sinh, kịp thời huy động nguồn lực và trực tiếp hỗ trợ người dân tại các vùng bị ảnh hưởng.
Trước yêu cầu mới, MTTQ Việt Nam đề ra hai nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, phát động các phong trào toàn dân, toàn diện, vừa kế thừa vừa đổi mới như tiếp tục cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” và triển khai phong trào “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh, sạch, đẹp”, gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Thứ hai, đổi mới phương thức triển khai theo hướng thiết thực, có thể đo lường; tăng cường phối hợp để huy động toàn dân tham gia. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống dữ liệu và bản đồ tương tác dân sinh nhằm nâng cao hiệu quả kêu gọi và phân bổ nguồn lực.
Có thể thấy, việc tăng cường phối hợp, phát huy sức mạnh tổng hợp giữa các tổ chức sẽ là yếu tố then chốt để các phong trào của MTTQ Việt Nam đạt hiệu quả cao hơn trong thời gian tới. Qua đó, cùng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, Đại hội lần thứ XI được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn hoạt động đổi mới, hiệu quả và sát thực tiễn hơn.
