Đề xuất sửa Thông tư 39: Nới tín dụng đến đâu là đủ?

Việc Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) đề xuất sửa đổi một số quy định tại Thông tư 39/2016/TT-NHNN (Thông tư 39) tiếp tục làm nóng câu chuyện tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp. Đáng chú ý, HoREA kiến nghị sửa khoản 8, khoản 9 và khoản 10 Điều 8 của thông tư này, những quy định được cho là đang tạo ra điểm nghẽn trong tiếp cận vốn.

Theo HoREA, một số quy định hiện hành đang tạo ra điểm nghẽn ngay từ điều kiện vay. Đáng chú ý là yêu cầu dự án phải đủ điều kiện kinh doanh mới được vay vốn. Trong thực tế, đây lại là giai đoạn doanh nghiệp cần vốn để hoàn thiện các điều kiện đầu tư, triển khai dự án và chuẩn bị đưa sản phẩm ra thị trường. Khi chưa đủ điều kiện thì không vay được, nhưng muốn đủ điều kiện lại cần vốn, vòng luẩn quẩn ấy khiến nhiều dự án bị đình trệ.

Bên cạnh đó, quy định hạn chế cho vay để góp vốn vào doanh nghiệp chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch cũng được cho là chưa sát thực tiễn. Với đặc thù của thị trường bất động sản, hợp tác đầu tư, góp vốn là phương thức phổ biến. Nếu tín dụng bị chặn ở khâu này, dòng vốn vào dự án sẽ bị thu hẹp đáng kể.

Một vướng mắc khác là quy định về cho vay để bù đắp tài chính. Nhiều doanh nghiệp đã ứng vốn tự có để triển khai dự án, sau đó mới vay ngân hàng để cân đối dòng tiền. Nếu quy định hạn chế hình thức này, doanh nghiệp sẽ gặp khó trong quản trị tài chính, dù bản chất khoản vay này chưa hẳn đồng nghĩa với việc rủi ro tăng lên.

Nhìn từ phía doanh nghiệp, một số ý kiến chuyên gia cho rằng, đây là những nút thắt cần tháo gỡ. Nhưng ở chiều ngược lại, nới lỏng tín dụng, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, luôn đi kèm rủi ro đối với hệ thống.

Việc mở rộng cho vay ở giai đoạn dự án chưa đủ điều kiện kinh doanh, nếu thiếu tiêu chí kiểm soát phù hợp, có thể làm gia tăng rủi ro đối với các dự án hiệu quả thấp. Tương tự, mở rộng cho vay góp vốn cũng có thể làm gia tăng đòn bẩy tài chính, kéo theo nguy cơ mất an toàn khi thị trường biến động.

Ở góc nhìn pháp lý, Luật sư Tạ Anh Tuấn – Giám đốc Công ty Luật TNHH Tạ Anh Tuấn cho rằng câu hỏi “nới đến đâu là đủ” chỉ có thể trả lời khi quy định được thiết kế rõ ràng và có tiêu chí cụ thể.

“Doanh nghiệp cần biết trong điều kiện nào được vay, vay đến đâu và chịu trách nhiệm ra sao. Nếu quy định quá chặt, dòng vốn bị nghẽn; nhưng nếu quá lỏng, rủi ro sẽ chuyển sang hệ thống tài chính”, ông Tuấn phân tích.

Theo ông, nhiều quy định hiện nay thiên về phòng ngừa rủi ro, nhưng lại thiếu tiêu chí cụ thể để áp dụng thống nhất. Điều này khiến mỗi tổ chức tín dụng có cách hiểu khác nhau, dẫn đến doanh nghiệp khó tiếp cận vốn một cách ổn định.

“Không nên áp dụng các giới hạn theo cách cơ học, mà cần xây dựng tiêu chí đánh giá rõ ràng cho từng trường hợp vay vốn, để vừa kiểm soát rủi ro, vừa không làm tắc nghẽn dòng vốn”, Luật sư Tạ Anh Tuấn đề xuất.

Theo luật sư, sửa Thông tư 39 không phải là mở rộng tín dụng bằng mọi giá, mà là thiết lập lại ranh giới hợp lý cho dòng vốn. “Nới đến đâu là đủ không chỉ là câu hỏi chính sách, mà còn là bài toán điều hành đòi hỏi sự cân bằng rất chặt chẽ: đủ để doanh nghiệp tiếp cận vốn, nhưng không vượt quá ngưỡng an toàn của hệ thống tài chính”, Luật sư Tạ Anh Tuấn chia sẻ.