Quỹ đầu tư mạo hiểm 500 tỷ đồng sắp chính thức vận hành, mở thêm một kênh “vốn mồi” theo mô hình công - tư nhằm hỗ trợ startup, doanh nghiệp khoa học, công nghệ và thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TP HCM (gọi tắt là Quỹ đầu tư mạo hiểm TP HCM; HCM VIF) đã chính thức khai trương văn phòng hoạt động sau 4 tháng thành lập.
Quỹ vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách 200 tỷ đồng và các tập đoàn, doanh nghiệp góp 300 tỷ đồng. Quỹ hướng tới quy mô vốn 5.000 tỷ đồng vào năm 2035 nhằm đóng vai trò vốn mồi dẫn dắt các nguồn lực xã hội.
Về cơ chế tài chính, quỹ tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư công bằng các chính sách đột phá như chấp nhận rủi ro có kiểm soát, miễn trừ trách nhiệm với các tổn thất do nguyên nhân khách quan và cơ chế hợp tác công - tư linh hoạt.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, quỹ tập trung đầu tư vào 50 - 150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học công nghệ thuộc các lĩnh vực công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo và tự động hóa.
Ông Hoàng Đức Trung, Giám đốc Công ty cổ phần quỹ đầu tư mạo hiểm TP HCM, cho biết tính đến nay, Quỹ đầu tư mạo hiểm TP HCM đã nhận được khoảng 50 đề xuất đầu tư từ các vườn ươm, chương trình tăng tốc và các kết nối trực tiếp. Theo kế hoạch, quỹ chính thức vận hành tháng 9/2027 và kế hoạch của quỹ sẽ có 1 - 2 khoản giải ngân trong quý IV/2026.
Trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ, ông Trung nhận định đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của mọi quốc gia và thành phố. Để tận dụng cơ hội đó, hệ sinh thái khởi nghiệp cần nhiều hơn những ý tưởng tốt, nguồn vốn, cần kinh nghiệm quản trị, mạng lưới kết nối và những đối tác đồng hành lâu dài.
Ông Trung khẳng định: "Chúng tôi không chỉ tìm kiếm các cơ hội đầu tư tiềm năng mà còn cam kết cùng doanh nghiệp xây dựng năng lực quản trị, kết nối nguồn lực thị trường, hỗ trợ mở rộng kinh doanh và tạo điều kiện để các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam vươn ra thế giới".
Trước đó, trả lời phỏng vấn của Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Hoàng Đức Trung cho biết, đối với các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và công nghệ, theo ông, điều quan trọng nhất hiện nay không chỉ là thu hút thêm vốn đầu tư mà còn là hoàn thiện hạ tầng vốn cho đổi mới sáng tạo. Nhà đầu tư luôn quan tâm đến toàn bộ vòng đời của khoản đầu tư, từ cơ hội tăng trưởng cho đến khả năng thoái vốn trong tương lai. Khi cơ chế IPO hoặc M&A chưa thực sự phát triển tương xứng với nhu cầu của các doanh nghiệp công nghệ, khả năng thu hút dòng vốn dài hạn sẽ bị ảnh hưởng ở một mức độ nhất định.
"Tôi cho rằng Việt Nam có cơ hội rất lớn để trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn công nghệ trong khu vực. Tuy nhiên, để hiện thực hóa cơ hội này cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý theo hướng cân bằng giữa quản lý rủi ro và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Những cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, quy định rõ ràng đối với các mô hình kinh doanh mới và các kênh huy động vốn đa dạng hơn sẽ góp phần nâng cao sức hấp dẫn của thị trường đối với nhà đầu tư quốc tế", ông Trung khẳng định.
Ngoài ra, ông cũng cho rằng đối với một số quan điểm kiến nghị như cần sàn giao dịch chứng khoán riêng hoặc hành lang pháp lý mở cho các doanh nghiệp công nghệ sáng tạo, có thể kết hợp trong thể chế đặc thù, ví dụ như tại Trung tâm tài chính, theo ông đây là hướng đi rất đáng nghiên cứu trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển các trung tâm tài chính có tính cạnh tranh quốc tế. Bởi các doanh nghiệp công nghệ thường có đặc điểm tăng trưởng nhanh, đầu tư mạnh cho nghiên cứu phát triển và cần thời gian dài để hiện thực hóa lợi nhuận. Do đó, cách tiếp cận đối với các doanh nghiệp này cũng có những khác biệt nhất định so với các ngành nghề truyền thống.
"Theo tôi, điểm còn thiếu hiện nay của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam không nằm ở ý tưởng hay nguồn nhân lực, mà nằm ở chiều sâu của thị trường vốn. Chúng ta đã có nhiều doanh nghiệp công nghệ tiềm năng và nhiều quỹ đầu tư quốc tế quan tâm tới Việt Nam, nhưng vẫn cần thêm các cơ chế giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tăng trưởng quy mô lớn, đồng thời tạo điều kiện thanh khoản thuận lợi hơn cho hoạt động IPO và thoái vốn của nhà đầu tư.
Đây là lý do việc phát triển các trung tâm tài chính quốc tế và các cơ chế thị trường vốn chuyên biệt cho đổi mới sáng tạo có ý nghĩa rất quan trọng. Nếu được thiết kế phù hợp, đây có thể trở thành mảnh ghép kết nối dòng vốn toàn cầu với các doanh nghiệp công nghệ trong nước, từ đó hình thành một chu trình vốn hoàn chỉnh hơn cho hệ sinh thái khởi nghiệp", ông lý giải.
Xa hơn, ông Trung cho rằng đây không chỉ là câu chuyện hỗ trợ công ty khởi nghiệp. Khi các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có điều kiện tiếp cận nguồn vốn dài hạn để mở rộng quy mô và phát triển công nghệ lõi, chúng ta sẽ từng bước xây dựng được ngành công nghiệp hỗ trợ nhằm tạo dựng những doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh khu vực và toàn cầu, qua đó nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và năng lực tự chủ tài chính quốc gia trong dài hạn.
Đối với hoạt động của HCM VIF, theo ông Hoàng Đức Trung, trong giai đoạn hiện nay, ưu tiên của quỹ là xây dựng bộ máy vận hành chuyên nghiệp, hoàn thiện quy trình đầu tư, tiếp cận các doanh nghiệp công nghệ tiềm năng và tạo nền tảng cho hoạt động giải ngân hiệu quả trong thời gian tới. "Chúng tôi kỳ vọng mô hình này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa, qua đó huy động nguồn vốn xã hội lớn hơn nhiều lần quy mô vốn ban đầu của quỹ", ông nhấn mạnh.
Đồng thời, Giám đốc điều hành quỹ cũng chia sẻ, mục tiêu dài hạn của quỹ là từng bước mở rộng quy mô thông qua việc chứng minh hiệu quả vận hành và thu hút thêm sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức. Việc tăng vốn sẽ được thực hiện theo lộ trình phù hợp với nhu cầu thị trường và chất lượng các cơ hội đầu tư, nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn và tính bền vững của mô hình.
Bên cạnh nguồn vốn của quỹ đầu tư mạo hiểm dự kiến sẽ chính thức giải ngân từ tháng tới, đáng chú ý trên địa bàn TP HCM, nhiều chính sách nhằm khơi thông nguồn vốn cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo đang được triển khai, với định hướng hình thành chuỗi vốn theo vòng đời doanh nghiệp. Trong đó, nếu như ngân sách và quỹ đầu tư mạo hiểm đóng vai trò “vốn mồi” giai đoạn đầu, thì bảo lãnh tín dụng và hỗ trợ lãi suất tiếp sức giai đoạn mở rộng sản xuất, vốn thị trường sẽ vào khi doanh nghiệp đã đủ chuẩn.
Theo đó, chính sách hỗ trợ lãi suất do Công ty Đầu tư tài chính Nhà nước Thành phố Hồ Chí Minh (HFIC) làm đầu mối, tập trung vào các dự án đầu tư thuộc những lĩnh vực ưu tiên của thành phố; cơ chế bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách cho các dự án đổi mới sáng tạo. Mức vốn vay được hỗ trợ lãi suất tối đa 200 tỷ đồng/dự án; hỗ trợ tối đa 70% vốn đầu tư xây dựng công trình và 85% vốn đầu tư công nghệ, thiết bị; mức hỗ trợ lãi suất từ 50 đến 100% tùy dự án, thời gian hỗ trợ tối đa bảy năm…
