Giá dầu Brent có tuần giảm mạnh nhất kể từ năm 2022, nhưng rủi ro nguồn cung và chi phí vận tải cao vẫn là thách thức.
Thị trường dầu mỏ thế giới vừa trải qua một tuần biến động mạnh. Kết thúc phiên giao dịch ngày 6/11, giá dầu Brent giao tháng 1/2027 chốt ở mức 98,32 USD/thùng, trong khi giá dầu thô WTI của Mỹ đứng ở mức 90,83 USD/thùng.
Theo Bloomberg, giá dầu Brent kỳ hạn gần nhất giảm khoảng 13,2% trong tuần, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2022. Diễn biến này trái ngược với tháng 10, khi giá dầu Brent tăng 13,6% do lo ngại chiến sự Trung Đông tiếp tục leo thang.
Đợt giảm giá dầu lần này phản ánh sự thay đổi đáng kể trong kỳ vọng của giới đầu tư về triển vọng xung đột Mỹ–Iran. Sau cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11, đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, làm gia tăng kỳ vọng Mỹ sẽ chịu sức ép tìm kiếm giải pháp ngoại giao.
Trong phiên 4/11, giá dầu giảm khoảng 8% khi thị trường đánh giá lại nguy cơ xung đột kéo dài. Những tín hiệu từ hoạt động trung gian hòa giải của Qatar và Pakistan tiếp tục củng cố tâm lý này.
Tuy nhiên, yếu tố địa chính trị không phải nguyên nhân duy nhất. Theo Reuters, thị trường còn chịu áp lực từ những dấu hiệu nguồn cung dần vượt nhu cầu, trong bối cảnh giá năng lượng cao thời gian qua đã ảnh hưởng đến tiêu thụ. Chênh lệch giá giao ngay của một số loại dầu Trung Đông so với giá tham chiếu cũng thu hẹp về mức trước xung đột.
Các nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran đang có chuyển động mới, nhưng hai bên vẫn còn nhiều bất đồng.
Ngày 5/11, Iran đã gửi một đề xuất liên quan đến chương trình hạt nhân cho Mỹ thông qua Qatar, theo Reuters. Mỹ đang xem xét đề xuất này, song Iran khẳng định chỉ tiến hành đàm phán khi Mỹ đáp ứng 7 điều kiện, trong đó có dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa và bồi thường thiệt hại chiến tranh.
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump tiếp tục để ngỏ khả năng nối lại các cuộc tấn công quân sự nếu đàm phán không đạt kết quả.
Những diễn biến này cho thấy khoảng cách giữa kỳ vọng của thị trường và khả năng đạt được một thỏa thuận vẫn còn đáng kể. Giá dầu có thể tiếp tục phản ứng mạnh trước các thông tin ngoại giao, ngay cả khi tình hình thực tế chưa thay đổi.
Một trong những yếu tố khác quyết định triển vọng giá dầu là tình hình an ninh tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đối với hoạt động xuất khẩu năng lượng từ vùng Vịnh.
Theo Reuters, các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu vẫn tiếp diễn sau bầu cử ở Mỹ. Ngày 5/11, một vụ nổ trên tàu chở sản phẩm dầu tại vùng Vịnh khiến một thủy thủ thiệt mạng. Cơ quan an ninh hàng hải Anh ghi nhận ít nhất 5 sự cố liên quan đến tàu thuyền trong khu vực kể từ đầu tháng 11. Điều này tiềm ẩn rủi ro đẩy giá dầu tăng trở lại.
Bên cạnh đó, chi phí vận tải và bảo hiểm vẫn là trở ngại lớn. Xung đột đã khiến nhiều tàu phải thay đổi hành trình, trong khi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh và cước thuê tàu tăng cao.
Chi phí vận tải tăng đang làm thay đổi lợi thế cạnh tranh giữa các nhà máy lọc dầu. Những doanh nghiệp có nguồn cung dầu gần và đã ký hợp đồng vận chuyển dài hạn chịu ít áp lực hơn so với các đơn vị phụ thuộc vào thị trường vận tải giao ngay.
Kết quả bầu cử giữa kỳ ở Mỹ cũng có thể tác động đến chính sách năng lượng và triển vọng xung đột tại Trung Đông trong thời gian tới.
Theo AP, lãnh đạo đảng Dân chủ dự kiến ưu tiên các vấn đề chi phí sinh hoạt, y tế và thúc đẩy những biện pháp nhằm chấm dứt chiến sự với Iran khi Quốc hội khóa mới bắt đầu làm việc vào tháng 1/2027.
Giá xăng dầu, chi phí phân bón và hàng hóa tăng cao là những vấn đề được cử tri Mỹ đặc biệt quan tâm. Điều này tạo thêm sức ép chính trị đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Tuy nhiên, khả năng Quốc hội trực tiếp buộc Nhà Trắng thay đổi chính sách đối ngoại vẫn có giới hạn. Tổng thống Mỹ có quyền phủ quyết các dự luật, trong khi một số quyết định quan trọng tại Thượng viện cần đạt ngưỡng 60 phiếu để vượt qua thủ tục tranh luận kéo dài.
Dù vậy, quyền kiểm soát ngân sách, tổ chức điều trần và giám sát hoạt động của chính quyền có thể giúp đảng Dân chủ gia tăng sức ép trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump.
Trong thời gian trước mắt, giá dầu thế giới hạ nhiệt có thể giúp giảm áp lực chi phí đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong các ngành vận tải, logistics, hóa chất và sản xuất sử dụng nhiều năng lượng.
Đối với doanh nghiệp, rủi ro lớn hiện nay nằm ở sự thiếu ổn định của chi phí đầu vào. Một thỏa thuận ngoại giao giữa Mỹ và Iran có thể khiến giá dầu tiếp tục giảm, nhưng căng thẳng quân sự tái diễn hoặc vận tải qua Hormuz bị gián đoạn có thể nhanh chóng đảo ngược xu hướng.
Sau tuần giảm mạnh nhất trong bốn năm, thị trường dầu mỏ đang bước vào giai đoạn nhạy cảm với từng tín hiệu ngoại giao giữa Mỹ và Iran. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, điều quan trọng là tận dụng cơ hội giảm chi phí khi giá năng lượng hạ nhiệt, đồng thời duy trì khả năng ứng phó nếu xu hướng này nhanh chóng đảo chiều.
