Cân nhắc giảm thuế VAT đối với tất cả các hàng hóa, dịch vụ
Để đảm bảo tính công bằng, báo cáo thẩm tra Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế VAT, cơ quan thẩm tra đề nghị, cân nhắc giảm thuế đối với tất cả các hàng hóa, dịch vụ.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, sáng 13/5, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng (VAT).

Trình bày tóm tắt nội dung này, Bộ trưởng Tài chính - Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, để góp phần tạo động lực thúc đẩy, phát triển cho nền kinh tế, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, du lịch, tiêu dùng trong nước trong năm 2025 và năm 2026, cần tiếp tục thực hiện chính sách giảm thuế VAT.
Theo Bộ trưởng, phương án giảm thuế VAT tại Dự thảo Nghị quyết lần này có sự thay đổi nội dung so với quy định tại các Nghị quyết của Quốc hội trước đây.
Cụ thể, về nguyên tắc đề xuất, có các loại hàng hóa, dịch vụ chịu thuế VAT và không chịu thuế VAT (có hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế VAT, có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu áp dụng thuế suất 0%, có hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 5% và có hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10%) thì chỉ giảm thuế đối với hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10%.

Trong nhóm hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất thuế VAT 10%, mở rộng đối tượng được giảm 2% thuế suất thuế VAT đối với hàng hóa, dịch vụ phục vụ cho sản xuất kinh doanh, du lịch, tiêu dùng nhằm hỗ trợ tăng sức mua, kích cầu tiêu dùng, du lịch nội địa, hàng hóa đặc biệt góp phần quan trọng trong sản xuất kinh doanh như: sản phẩm, dịch vụ công nghệ thông tin, sản phẩm từ kim loại đúc sẵn, than cốc, dầu mỏ tinh chế, sản phẩm hóa chất, than ở khâu nhập khẩu và than bán ra ở khâu kinh doanh thương mại, xăng, dầu.
Không giảm thuế VAT đối với hàng hóa là tài nguyên khoáng sản, trừ hàng hóa đặc biệt góp phần quan trọng trong sản xuất kinh doanh như: sản phẩm khai khoáng (trừ than), sản phẩm kim loại. Không giảm thuế VAT đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ mặt hàng xăng. Giữ nguyên các dịch vụ không được giảm thuế VAT theo quy định tại các Nghị quyết của Quốc hội trước đây như: viễn thông, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản.
“Dự thảo Nghị quyết giao Chính phủ hướng dẫn việc giảm thuế suất thuế VAT và tổ chức triển khai thực hiện chính sách này bảo đảm công khai minh bạch, hiệu quả”, Bộ trưởng Bộ Tài chính chia sẻ.
Về tác động đến thu ngân sách nhà nước, theo Bộ trưởng Tài chính, dự kiến số giảm thu ngân sách Nhà nước trong 6 tháng cuối năm 2025 và cả năm 2026 khoảng 121,74 nghìn tỷ đồng (trong đó, 6 tháng cuối năm 2025 giảm khoảng 39,54 nghìn tỷ đồng, năm 2026 giảm khoảng 82,2 nghìn tỷ đồng).
Báo cáo thẩm tra Dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội - Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo đề nghị của Chính phủ để hỗ trợ doanh nghiệp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, gắn với duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.
Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế trong nước đang phải đối diện với nhiều khó khăn, thách thức; kinh tế thế giới có nhiều biến động bất ổn không thể lường trước, việc tiếp tục ban hành chính sách này có thể xem là một biện pháp hướng vào tiêu dùng nội địa nhằm thúc đẩy tăng trưởng, góp phần đạt được mục tiêu tăng trưởng 8% đã đề ra.
“Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng, việc tiếp tục đề xuất ban hành chính sách là chưa thật sự phù hợp và khó đạt được mục tiêu đã đặt ra về kích cầu tiêu dùng vì khả năng kích cầu của chính sách đã bão hòa qua một thời gian dài thực hiện.
Có ý kiến cho rằng, việc liên tục gia hạn và kéo dài việc thực hiện chính sách giảm thuế tạo tiền lệ không tốt, khiến chính sách thuế trở nên thiếu tính ổn định và không nhất quán. Ngoài ra, dư địa tài khóa, dư địa chính sách bị thu hẹp sẽ làm giảm khả năng ứng phó khi có khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng hơn trong tương lai”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính chia sẻ.
Về phạm vi điều chỉnh của chính sách, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng thống nhất với đề xuất của Chính phủ và cho rằng, việc mở rộng diện đối tượng được giảm thuế VAT là cần thiết để góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, ổn định môi trường vĩ mô để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn như hiện nay. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ có giải pháp hiệu quả để bảo đảm khắc phục được các khó khăn, vướng mắc trong thực hiện chính sách do vẫn có các hàng hóa, lĩnh vực loại trừ, không được giảm thuế, bảo đảm mục tiêu dễ thực hiện và tạo thuận lợi cho người nộp thuế.
Đồng thời, cần đánh giá kỹ hơn về tác động đối với nguồn thu ngân sách nhà nước, bảo đảm việc thực hiện chính sách giảm thuế gắn với mục tiêu ổn định tài khóa trung hạn và an toàn nợ công, bảo đảm nhất quán với các chính sách thuế khác như thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt,…
“Có ý kiến cho rằng, chỉ còn 3 nhóm hàng hóa, dịch vụ đề xuất không giảm thuế, do đó đề nghị Bộ Tài chính rà soát, trường hợp chênh lệch thu 2% thuế VAT đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ này không quá lớn, có thể cân nhắc giảm thuế đối với tất cả các hàng hóa, dịch vụ, đảm bảo tính công bằng”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính chia sẻ.