Sửa Luật Đấu giá tài sản: Ngăn chặn hành vi thông đồng, dìm giá

Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) được xây dựng với bố cục gồm 7 chương, 64 điều nhằm thể chế hoá chủ trương, định hướng, chính sách của Đảng về phân cấp, phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; phát triển dịch vụ đấu giá tài sản theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Theo đó, dự thảo kế thừa những quy định đang phát huy hiệu quả trong thực tiễn và khắc phục những hạn chế, bất cập hiện nay trong hoạt động đấu giá tài sản; nâng cao hiệu quả, hiệu lực của công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới…

Đánh giá cao các nội dung được đề xuất, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, góp ý xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), không ít ý kiến đề nghị, cân nhắc bổ sung quy định trách nhiệm phát hiện, ngăn chặn hành vi thông đồng, dìm giá.

Tham gia góp ý, đại biểu Nguyễn Văn Huy, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên nhấn mạnh, đấu giá tài sản không chỉ đòi hỏi đúng trình tự thủ tục mà quan trọng hơn phải bảo đảm kết quả đấu giá phản ánh đúng giá trị thực của tài sản. Bởi một cuộc đấu giá chỉ thực sự minh bạch và hiệu quả khi giá trúng đấu giá được hình thành từ sự cạnh tranh thực chất chứ không phải từ sự thỏa thuận thâu túng giữa những người tham gia.

Do đó, đại biểu cho rằng, việc hoàn thiện các quy định ngăn chặn hành vi thông đồng, dìm giá có ý nghĩa quyết định trong việc bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, phòng ngừa thất thoát tài sản, bảo vệ lợi ích của nhà nước và xã hội, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân đối với hoạt động đấu giá.

Từ quan điểm đã nêu, đại biểu cũng đề xuất ba nhóm giải pháp nhằm ngăn chặn hành vi thông đồng, dìm giá và bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động đấu giá, bao gồm:

Cần quy định rõ trách nhiệm chủ động phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm, thay vì chỉ dừng ở việc cấm thông đồng, dìm giá và xử lý khi vi phạm đã được xác định.

Theo đại biểu, Điều 10 của dự thảo nghiêm cấm hành vi thông đồng, móc nối để dìm giá, nâng giá, làm sai lệch kết quả đấu giá; điểm đ khoản 1 Điều 15 quy định đấu giá viên có quyền dừng phiên đấu giá khi phát hiện một số hành vi vi phạm. Tuy nhiên, cần bổ sung nghĩa vụ của đấu giá viên khi phát hiện dấu hiệu bất thường phải kịp thời lập biên bản, bảo toàn thông tin, tài liệu liên quan và báo cáo tổ chức hành nghề đấu giá hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý.

Đồng thời, bổ sung trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá trong việc tiếp nhận, xử lý thông tin do đấu giá viên báo cáo và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền xác minh dấu hiệu vi phạm.

“Quy định này sẽ xác lập rõ trách nhiệm từ người trực tiếp điều hành đến tổ chức chịu trách nhiệm về cuộc đấu giá”, đại biểu góp ý.

Bên cạnh đó, về nhóm giải pháp thứ hai, đại biểu đề xuất, cần hoàn thiện cơ chế ghi nhận chứng cứ và nhận diện dấu hiệu bất thường.

Về nội dung này, đại biểu cho rằng, các thỏa thuận thông đồng thường diễn ra trước phiên đấu giá hoặc ngoài phạm vi quan sát của đấu giá viên. Vì vậy, nếu chỉ căn cứ vào diễn biến trả giá tại phiên đấu giá có thể bỏ lọt vi phạm.

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định tại Điều 28 dự thảo hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết việc xử lý dấu hiệu bất thường trong quy chế cuộc đấu giá. Trong đó, cần quy định việc ghi nhận diễn biến trả giá; lập biên bản khi phát hiện dấu hiệu thông đồng, móc nối, dìm giá, nâng giá; lưu giữ tài liệu liên quan và trình tự báo cáo, chuyển thông tin đến cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, về nhóm vấn đề thứ ba, đại biểu cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định tăng cường phối hợp xử lý vi phạm, ngăn ngừa hành vi thông đồng, dìm giá tái diễn.

Cụ thể, theo đại biểu, cần bổ sung vào Điều 58 quy định trách nhiệm phối hợp, trao đổi thông tin xử lý vi phạm giữa các cơ quan có thẩm quyền với Bộ Tư pháp. Các quyết định xử lý đã có hiệu lực pháp luật liên quan đến hành vi thông đồng, móc nối, dìm giá cần được cập nhật, chia sẻ trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia; đồng thời, giao Chính phủ quy định cụ thể trách nhiệm cung cấp thông tin, cập nhật dữ liệu và cơ chế phối hợp xác minh, xử lý.

Liên quan đến vấn đề này, tham gia góp ý, không ít ý kiến cũng cho hay, sai phạm trong quá trình tổ chức đấu giá không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều chủ thể, làm phát sinh tranh chấp, khiếu kiện phức tạp. Vì vậy, cần có cơ chế kiểm soát ngay từ đầu và trong suốt quá trình hoạt động, chứ không chỉ thực hiện hậu kiểm.