Đánh giá cao những đề xuất của cơ quan soạn thảo, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, góp ý Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), không ít ý kiến cho rằng, một số nội dung cần được làm rõ.
Theo đó, nhằm xây dựng một quy trình đấu giá khách quan, minh bạch, hiệu quả, bảo đảm tối đa hóa giá trị của tài sản được đưa ra đấu giá, Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) tiếp tục kế thừa, phát triển một số quy định đang phát huy hiệu quả của Luật Đấu giá tài sản năm 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2024).
Cụ thể, Dự thảo Luật đề xuất bổ sung quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý mua tài sản bằng với giá khởi điểm.
Riêng với đấu giá đất ở cho cá nhân, cơ quan soạn thảo đề xuất nâng tỷ lệ tiền đặt trước (trên cơ sở luật hóa Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP) lên mức tối thiểu 10% và tối đa 50%. Mức này được kỳ vọng ngăn chặn tình trạng tham gia đấu giá đất sau đó bỏ cọc…
Bên cạnh những nội dung đã nêu, Dự thảo cũng sửa đổi một số quy định đáng chú ý như: bắt buộc thông báo công khai trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia tất cả các loại tài sản; xây dựng trình tự thực hiện đấu giá trực tuyến toàn trình trên môi trường mạng…
Đồng thời, thủ tục đấu giá rút gọn theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn đối với một số tài sản đấu giá có giá khởi điểm nhỏ hoặc phải xử lý nhanh nhằm tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả xử lý tài sản.
Đặc biệt, Dự thảo cũng đề xuất cá nhân có trình độ đại học trở lên trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên, thay vì hạn chế trình độ đại học trong một số lĩnh vực luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh như hiện nay…
Theo đại diện cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi Luật Đấu giá tài sản lần này nhằm khắc phục những bất cập, khoảng trống pháp lý phát sinh trong thực tiễn; tăng cường các giải pháp phòng, chống thông đồng, dìm giá, bỏ cọc; đồng thời tạo lập môi trường pháp lý thông thoáng, minh bạch để phát triển nghề đấu giá tài sản theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và hội nhập quốc tế.
Đánh giá cao những đề xuất của cơ quan soạn thảo, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, góp ý Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), không ít ý kiến cho rằng, một số nội dung cần được làm rõ.
Tham gia góp ý, liên quan đến đấu giá quyền sử dụng đất và các dự án đầu tư có sử dụng đất, Tổng Giám đốc Công ty Đấu giá hợp danh Lạc Việt Đỗ Thị Hồng Hạnh bày tỏ đồng tình với đề xuất kéo dài thời gian chuẩn bị hồ sơ từ 30 ngày lên 45 ngày trong Dự thảo Luật. Và cho rằng, đây là quy định rất cần thiết nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.
Bên cạnh nội dung đã nêu, bà Hạnh cũng cho rằng, Dự thảo cần tiếp tục làm rõ hơn vai trò, trách nhiệm của tổ chức đấu giá tài sản và người có tài sản đấu giá.
Theo bà Hạnh, trên thực tế, tổ chức đấu giá chủ yếu thực hiện các công việc mang tính thủ tục như niêm yết thông tin, bán và tiếp nhận hồ sơ, thu tiền đặt trước, tổ chức phiên đấu giá và các thủ tục liên quan theo quy định của pháp luật. Trong khi đó, trách nhiệm xác định đối tượng tham gia đấu giá, điều kiện của nhà đầu tư và việc thẩm định, xét duyệt các điều kiện đó phải thuộc về người có tài sản.
“Đây là vấn đề rất quan trọng bởi nếu ranh giới trách nhiệm không được xác định rõ sẽ dẫn đến nhiều khó khăn cho tổ chức đấu giá trong quá trình thực hiện”, vị này bày tỏ.
Đồng thời cho hay, phương án đấu giá là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để tổ chức đấu giá xây dựng kế hoạch thực hiện và ký kết hợp đồng dịch vụ đấu giá. Trong phương án cần quy định đầy đủ, chi tiết các điều kiện tham gia, đối tượng được tham gia cũng như các tiêu chí đánh giá nhà đầu tư. Trường hợp người có tài sản không quy định rõ mà lại yêu cầu tổ chức đấu giá tự đặt ra điều kiện cho khách hàng thì tổ chức đấu giá rất khó thực hiện, thậm chí có quyền từ chối vì không có căn cứ pháp lý.
Đặc biệt, liên quan đến việc kiểm soát năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư tham gia đấu giá các dự án lớn, theo bà Hạnh, thực tế hiện nay cho thấy, có tình trạng sau khi thông báo đấu giá được công bố thì chỉ vài ngày sau đã xuất hiện các doanh nghiệp mới thành lập để tham gia đấu giá. Mục tiêu của một số trường hợp không phải để trực tiếp đầu tư, triển khai dự án mà nhằm mục đích chuyển nhượng dự án sau khi trúng đấu giá.
Có những dự án được chuyển nhượng qua nhiều vòng, thậm chí từ 5 - 7 lần, làm giá trị dự án bị đẩy lên rất cao nhưng trên thực tế lại không được đưa vào khai thác, sử dụng. Điều này không chỉ gây lãng phí nguồn lực xã hội mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hành vi lừa đảo hoặc giao dịch khi chưa đủ điều kiện pháp lý.
Do đó, bà Hạnh đề nghị nghiên cứu quy định chặt chẽ hơn về năng lực và kinh nghiệm của nhà đầu tư tham gia đấu giá các dự án có quy mô lớn. Chẳng hạn, nhà đầu tư cần chứng minh đã từng thực hiện các dự án tương tự hoặc có quy mô tương đương khoảng 50% đến 70% giá trị dự án đang đấu giá. Đồng thời, nên trao quyền cho địa phương xem xét, quyết định các tiêu chí cụ thể trên cơ sở đặc điểm của từng loại tài sản và yêu cầu quản lý tại địa phương.
Cùng với các vấn đề đã nêu, tham gia góp ý Dự thảo Luật (sửa đổi), đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định giao cơ quan tư pháp, với vai trò là cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước về đấu giá tài sản, có trách nhiệm chủ trì hoặc tham mưu cho cơ quan có thẩm quyền trong việc xem xét, trình ban hành quyết định cấm tham gia đấu giá đối với các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật.
Về quy định hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá, vị này cũng đề nghị Ban soạn thảo làm rõ việc hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá có thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) hay không.
