Đánh giá cao các nội dung Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) sau tiếp thu, chỉnh lý, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, không ít ý kiến cho rằng, một số nội dung vẫn cần được cân nhắc, hoàn thiện.
Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) sau khi được tiếp thu, chỉnh lý gồm 12 Chương và 62 Điều. Nội dung trọng tâm sau chỉnh lý tập trung vào: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực dầu khí; hoàn thiện cơ chế, chính sách về hợp đồng dầu khí và ưu đãi đầu tư; bổ sung khung pháp lý về thu giữ, lưu trữ carbon (CCS) và phát triển năng lượng mới gắn liền với hoạt động dầu khí.
Đẩy mạnh cải cách
Báo cáo tại Phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát toàn diện Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật và các điều ước quốc tế có liên quan, đồng thời bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh.
“Dự thảo tiếp tục theo hướng cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình”, Bộ trưởng chia sẻ.
Theo Bộ trưởng, về thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) và các công trình năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí, Chính phủ tiếp thu theo hướng chỉ điều chỉnh các hoạt động CCS gắn trực tiếp với hoạt động dầu khí; đồng thời làm rõ quyền của nhà thầu đối với tín chỉ carbon và trách nhiệm giám sát, quan trắc, khắc phục sự cố sau khi đóng mỏ.
Đối với năng lượng ngoài khơi, Dự thảo Luật chỉ điều chỉnh các công trình phục vụ trực tiếp cho hoạt động dầu khí, khuyến khích sử dụng chung hạ tầng sẵn có nhưng phải bảo đảm an toàn và không ảnh hưởng đến hoạt động dầu khí.
Về dịch vụ dầu khí kỹ thuật công nghệ cao, Chính phủ thu hẹp phạm vi áp dụng đối với dịch vụ công nghệ cao phục vụ trực tiếp hoạt động điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí thượng nguồn, đồng thời bổ sung các tiêu chí xác định cụ thể. Các ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai được thực hiện theo pháp luật chuyên ngành, tập trung khuyến khích nghiên cứu, ứng dụng, làm chủ và chuyển giao công nghệ.
Đáng chú ý, về phân cấp, phân quyền và giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), theo Bộ trưởng, Chính phủ chỉnh lý theo hướng phân định rõ chức năng của Tập đoàn, tách bạch hoạt động điều tra cơ bản, vai trò nhà đầu tư và các chức năng đặc thù do Nhà nước giao.
Dự thảo cũng bổ sung cơ chế hậu kiểm, yêu cầu Tập đoàn định kỳ báo cáo cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí là Bộ Công Thương. Đối với các nội dung liên quan đến quốc phòng, an ninh, bất khả kháng, một số thẩm quyền vẫn do cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí phê duyệt nhằm bảo đảm sự kiểm soát trực tiếp của Nhà nước…
Về xử lý chi phí của Tập đoàn, Chính phủ làm rõ nguồn kinh phí điều tra cơ bản về dầu khí, các chi phí Tập đoàn thực hiện thay nghĩa vụ của Nhà nước, tách bạch với tài chính doanh nghiệp. Đồng thời, bổ sung cơ chế chuyển tiếp để xử lý các chi phí thực hiện thay Nhà nước phát sinh trước khi Luật Dầu khí năm 2022 có hiệu lực.
Tiếp tục cân nhắc, hoàn thiện
Tham gia góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo, nhất trí với chủ trương phân quyền và phương án đề xuất bảo lưu của Chính phủ về phân cấp, phân quyền cho Bộ Công Thương và Petrovietnam, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho rằng, cần thiết lập cơ chế kiểm soát phù hợp đối với sự thay đổi mô hình quản lý và thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan về hoạt động dầu khí thượng nguồn.
Về cơ chế xử lý chi phí cho Petrovietnam, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành các quy định xử lý chi phí trong Dự thảo, bao gồm cả điều khoản chuyển tiếp để xử lý các chi phí phát sinh trước đây đã được cấp có thẩm quyền đồng ý.
Tham gia góp ý, bày tỏ đồng tình với cơ chế xử lý các khoản Petrovietnam thực hiện nghĩa vụ thay nước chủ nhà, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng lưu ý, cần giữ ranh giới rõ ràng giữa nguồn thu Nhà nước và hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, ủng hộ cách giải thích của Chính phủ về khoản 4 Điều 60 (xác định giá trị ròng của phần nước chủ nhà), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị khi Chính phủ quy định chi tiết (khoản 5 Điều 62) phải bảo đảm từng khoản được xử lý có căn cứ, có chứng từ hạch toán riêng, kiểm tra, kiểm toán đầy đủ, chỉ xử lý các nhóm nghĩa vụ luật quy định.
Đối với các nghĩa vụ phát sinh trước Luật Dầu khí năm 2022, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát chốt số liệu để xử lý dứt điểm sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận, không kéo dài thành cơ chế thường xuyên…
Cùng với các nội dung, về khung pháp lý cho hoạt động thu giữ, lưu trữ carbon (CCS) và công trình năng lượng ngoài khơi, nhất trí quy định tại Dự thảo, tuy nhiên để hoàn thiện, một số ý kiến cũng đề nghị khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện khung pháp lý cho việc triển khai các dự án CCS, cũng như dự án năng lượng ngoài khơi độc lập, bảo đảm tính tổng thể, dài hạn và cơ sở pháp lý vững chắc cho các hoạt động mới này…
Được biết, theo Chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội biểu quyết thông qua.
