Bên cạnh những cơ chế, chính sách đặc biệt, để hiện thực hóa Nghị quyết 79-NQ/TW, định vị lại vai trò doanh nghiệp Nhà nước cũng được cho là một trong những nhiệm vụ quan trọng.
Như đã thông tin, nhằm tổ chức thể chế hóa và thực hiện đầy đủ, đồng bộ, nhất quán các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đã đề ra tại Nghị quyết số 79-NQ/TW, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 29/NQ-CP ngày 24/02/2026 Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước (Chương trình).
Chương trình này xác định nhiệm vụ cụ thể, làm căn cứ để các bộ, cơ quan, địa phương và tổ chức liên quan xây dựng chương trình, kế hoạch hành động, tổ chức triển khai, kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết; bảo đảm hiện thực hóa mục tiêu nâng cao hiệu quả, phát huy vai trò chủ đạo, tiên phong, định hướng chiến lược của kinh tế Nhà nước.
Theo đó, các bộ, cơ quan, địa phương và tổ chức liên quan xây dựng kế hoạch triển khai Chương trình hành động của Chính phủ với các mục tiêu được lượng hóa cụ thể, bao gồm: chú trọng rà soát các văn bản quy phạm pháp luật trong phạm vi ngành, lĩnh vực, địa bàn quản lý để xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền để kịp thời xử lý, tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về thể chế đối với kinh tế Nhà nước. Đồng thời, phân định rõ chức năng sở hữu, chức năng quản lý kinh tế, chức năng thực hiện các nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ không vì mục tiêu lợi nhuận với chức năng kinh doanh đối với các tổ chức kinh tế Nhà nước...
Không chỉ có vậy, Chương trình cũng yêu cầu xây dựng cơ chế đủ mạnh để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong các trường hợp không có yếu tố tham nhũng, vụ lợi; thiết lập quy trình xem xét độc lập, toàn diện và minh bạch để đánh giá bản chất vụ việc là sai sót khách quan hay vi phạm pháp luật nhằm xử lý đúng người, đúng tội; tăng cường hoạt động đối thoại; tiếp nhận, lắng nghe phản ánh, kiến nghị để giải quyết kịp thời khó khăn, vướng mắc hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền để giải quyết.
Các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức cần triển khai các nhiệm vụ cụ thể liên quan đến đất đai và tài nguyên; tài sản kết cấu hạ tầng; ngân sách Nhà nước; dự trữ quốc gia; các quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách; vốn Nhà nước tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống; doanh nghiệp Nhà nước; tổ chức tín dụng Nhà nước; đơn vị sự nghiệp công lập.
Từ nội dung Chương trình hành động của Chính phủ, theo các chuyên gia, bên cạnh các cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm khuyến khích doanh nghiệp Nhà nước đóng vai trò là “hạt nhân”, tạo ra thị trường đầu ra, sự hỗ trợ về mặt kỹ thuật cho cộng đồng doanh nghiệp nhỏ, vừa, để Nghị quyết 79/NQ-TW và Chương trình hành động của Chính phủ đi vào cuộc sống một cách hiệu quả cũng cần lưu ý đến việc định vị lại vai trò của doanh nghiệp Nhà nước.
Nhấn mạnh về việc định vị lại vai trò của doanh nghiệp Nhà nước, GS, TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội cho rằng, Nhà nước không nên dàn trải nguồn lực ra quá nhiều ngành nghề mà cần tập trung vào các lĩnh vực then chốt, những nơi khu vực tư nhân chưa thể hoặc không muốn đầu tư do vốn lớn, rủi ro cao.
Các cơ chế đặc biệt cần được thiết kế để hỗ trợ những “con chim đầu đàn” này thực hiện các sứ mệnh quốc gia như phát triển hạ tầng năng lượng, viễn thông, công nghiệp bán dẫn, các ngành công nghệ cao khác. Bên cạnh đó, việc giao nhiệm vụ cho doanh nghiệp nhà nước phải đi kèm với việc cấp nguồn lực tương xứng.
“Nhà nước có thể cân nhắc việc bổ sung vốn điều lệ từ nguồn lợi nhuận sau thuế của chính doanh nghiệp hoặc từ các quỹ hỗ trợ sắp xếp doanh nghiệp. Điều này giúp doanh nghiệp có đủ tiềm lực tài chính để thực hiện các thương vụ mua bán sáp nhập quốc tế hoặc đầu tư vào các dây chuyền sản xuất hiện đại. Tuy nhiên, đi kèm với quyền lợi đặc thù là trách nhiệm giải trình, tính minh bạch thông tin ở mức cao nhất. Mỗi đồng vốn bỏ ra phải được định lượng bằng hiệu quả kinh tế xã hội, mức độ đóng góp vào sự tự chủ của nền kinh tế quốc gia”, vị chuyên gia này chia sẻ.
Liên quan đến vấn đề thực hiện triển khai Chương trình hành động của Chính phủ, một số doanh nghiệp cũng bày tỏ, khó khăn nhất hiện nay là việc xác định ranh giới giữa rủi ro kinh doanh, việc gây thất thoát tài sản Nhà nước. Vì vậy, các doanh nghiệp mong muốn việc cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 29/NQ-CP sẽ có những quy định cụ thể về “miễn trừ trách nhiệm” đối với những trường hợp rủi ro bất khả kháng hoặc rủi ro trong quá trình thử nghiệm sáng tạo. Bởi, nếu không có hành lang pháp lý bảo vệ người dám nghĩ dám làm, các cơ chế đặc thù dù tốt đến đâu cũng khó đi vào thực tiễn vì tâm lý e ngại sai phạm luôn thường trực.
